( 324 ) 



temperatuurs-verandering op de breking. Naar aanleiding eener 

 opmerking van vogel *) wil ik vermelden, dat uit mijne me- 

 tingen blijkt f) dat met een prisma van zwaar flint, zoowel 

 van merz als van hofmann, met een brekenden hoek van 60°, 

 voor iederen graad, dien de temperatuur op de honderddeelige 

 schaal rijst, de index van refractie één a twee eenheden in de 

 vijfde decimaal grooter gevonden wordt ; voor de eene soort 

 crown van merz eene halve eenheid in diezelfde decimaal rijst ; 

 en voor een ander crown van merz en voor crown van stein- 

 heil omtrent eene halve eenheid daalt. Met een of meer prisma's 

 van genoemd flint zal dus een gegeven FRAUNHOFER'sche streep 

 bij temperatuur-verhooging naar het violet verschuiven en bij 

 een regtzienden spectrometer met afwisselende flint- en crown- 

 prisma's zal de kans op zulk eene verplaatsing, verondersteld 

 dat het crown van de tweede soort is, nog toenemen. Bla- 

 serna §• heeft later ook deze verandering van den index voor 

 flintglas met de temperatuur bepaald. Door eene zonderlinge 

 misstelling zegt hij evenwel, dat die index afneemt wanneer de 

 temperatuur toeneemt, terwijl hij zeker, in overeenstemming met 

 mijne waarnemingen, bedoeld heeft dat index en temperatuur 

 te zamen stijgen. 



Wij willen nu spreken van de uitkomsten, die door eene 

 verplaatsing der strepen op de rotatie der zon zouden heen- 

 wijzen; voov zoover daarbij van meten sprake is, zijn deze 

 met een gewonen regtzienden spectroscoop met vijf prisma's ge- 

 daan. De spectrometer werd op den wester-rand ingesteld en 

 de streep ¥ op eene in het brandpunt van het oculair aange- 

 bragte staalpunt ingesteld ; de zon schoof dan voorbij den spec- 

 trometer, tengevolge harer dagelijksche beweging, en aan den 

 ooster rand aangekomen werd de streep naar den breekbaren 

 kant verplaatst gevonden. De verandering der golflengte van 

 F, van den eenen zonnenrand naar den anderen overgaande, be- 



*) p. 42. 



f) Archives du Musée Teyler V. I. p. 225 en V. II p. 189 m 192-198. 



§i Poggend. Annalen B. CXLTII p.- 055, 1871. 



