( 326 ) 



50. Wat betreft den reversie-spectroscoop van zöllner *) 

 ik geloof, dat ik daar nog van kan zwijgen en eens afwachten, 

 welke nadere positive resultaten daarmede verkregen worden. 

 De resultaten toch bij de zoo even vermelde waarnemingen 

 door vogel voor de zonneranden verkregen, zal men wel niet 

 als zoodanig willen laten gelden, wijl daarbij geene metingen 

 zijn opgegeven omdat de invloed der temperatuurs- verhooging 

 niet kon worden vermeden of omdat de lucht te onrustig was. 

 Ik vertrouw, dat men al mijne bezwaren zal overwegen, eer men 

 nieuwe waarnemingen als argument tegen mij bezigt; want 

 naarmate de fijnheid van het instrument toeneemt, zullen ook 

 kleinere oorzaken van fouten zich meer in de resultaten doen 

 gevoelen ; en eene naauwkeurige en gezette overweging van den 

 invloed dier fouten kan veel moeite besparen. 



Ik ben ten vollen overtuigd, dat mogt men positive resulta- 

 ten van meting met den reversie-spectroscoop kunnen bijbren- 

 gen, ook deze geene realiteit zullen bezitten, dan in zooverre 

 zij door soortgelijke oorzaken als de bereids genoemde ontstaan, 

 die door de waarnemers of veronachtzaamd of over het hoofd 

 gezien zijn. 



Reeds nu wil ik gezegd hebben dat, men moge hier al op 

 het oogenblik der waarneming zelve geene vergelijkin^rsbron 

 bezigen, dan toch vooraf zuJk eene bron te werk moet zijn 

 gesteld, bijv. tot het maken eener verdeeling of schaal voor 

 den reversie-spectroscoop. Al wat ik heb aangevoerd omtrent 

 den invloed van den tophoek der stralen-kegels, die van de 

 vergelijkingsbron en van het beeld der ster op de lens vallen, 

 geldt dus ook hier. Alleen van de regtstreeksche gevolgen 

 van eene veranderde rigting van de assen der opvallende bun- 

 dels is men door de eerste inrigting van den reversie-spectro- 

 scoop met twee prismen-stelsels bevrijd ; maar daarom nog niet 

 van de verandering in de afwijking van den gebroken straal, 

 in zooverre door die verplaatsing der ast;en de op de prisma's 

 invallende stralen van de voor het minimum van deviatie 



*) 1'oggekdorff's Annalen 1869. 18. CXXXVfll. p. 32. Berichte über die 

 Verhandlunqtn der königlich s'dchsischen Gesellschaft der Wissenschaften zu 

 Leipziy. 1869. p. ?0 en 1871. p. 300. 



