( 349 ) 



eene bijzonderheid bij de nadere beschouwing er van bestaat 

 er verschil van gevoelen. Terwijl sommigen aannemen dat voo- 

 elk elementair atoom de valentie eene onveranderlijke grootheid 

 is, dat zij even onveranderlijk is als het atoomgewicht, zijn 

 anderen van gevoelen dat hetzelfde atoom dan eens met eene 

 kleinere, dan eens met eene hoogere valentie optreedt. Met 

 andere woorden : er bestaan tegenwoordig twee met elkaar in 

 tegenspraak zijnde theoriën, die der constante en die der veran- 

 derlijke valentie. 



Zooals meermalen het geval is, kan ook hier de strijd der 

 meeningen tot geene oplossing voeren, indien men het omtrent 

 de beteekenis der gebezigde woorden niet eens is. Verstaat 

 men, zooals sommigen doen, door valentie de aanduiding van 

 het maximum getal atomen van eenig als eenheid aangenomen 

 radikaal dat door een gegeven element kan worden opgenomen, 

 dan volgt uit deze bepaling zelve, dat de valentie voor dat 

 element onveranderlijk is ; het begrip van veranderlijkheid wordt 

 reeds dadelijk uitgesloten. Maar vraagt men met welk getal 

 univalente radicalen eene gegeven stof werkelijk in verbinding 

 wordt aangetroffen en benoemt men, naar aanleiding van de be- 

 antwoording dezer vraag door de ervaring, met den naam van 

 valentie het getal dat men dus verkrijgt, dan blijkt het dat 

 dit laatste niet altijd hetzelfde is. En het kan niet anders of 

 men noemt de valentie veranderlijk. 



Zonder nadere toelichting schijnen dus de beide zienswijzen 

 elkander inderdaad uit te sluiten. En toch is in menig geval 

 de tegenspraak zoo scherp niet. Het verschil ligt niet zelden 

 meer in de gebezigde woorden dan in de zaak zelve. Beschou- 

 wen wij deze van meer nabij. Natuurlijk steunen de voorstan- 

 ders der beide meeningen op dezelfde feiten, en hun doel is 

 ook hetzelfde, namelijk die feiten als noodzakelijke gevolgen 

 van een eenvoudig beginsel af te leiden. 



Hooren wij nu welke uiteenzetting beide theoriën van een 

 zelfde feit geven en kiezen wij daartoe een van de talrijke een- 

 voudige voorbeelden, die hiertoe kunnen dienen. Eén atoom 

 koolstof vormt met één atoom zuurstof het kooloxyde, met twee 

 atomen zuurstof het koolzuur anhydride. Degenen, die de va- 

 lentie als constante waarde opvatten noemen het atoom koolstof 



