( 350 ) 



om zeer voldoende redenen quadrivalent en als zoodanig fun- 

 geert het evident in het koolzuur; doch ook in het kooloxyde 

 noemen zij het quadrivalent, ofschoon het daar met slechts één 

 atoom van de bivalente zuurstof verbonden is ; maar, voegen 

 zij er bij, in de laatste verbinding is het atoom koolstof on- 

 verzadigd, d.i. het bezit twee vrije valenties. 



Zij, die de veranderlijkheid der valentie aannemen, houden 

 staande dat deze in het aangehaalde voorbeeld duidelijk in het 

 oog springt. In het kooloxyde is het atoom koolstof bivalent, 

 omdat het met slechts één bivalent atoom zuurstof verbonden 

 is. Met die valentie is evenwel zijn vermogen van zich met 

 zuurstof te verbinden, niet uitgeput ; onder andere omstandig- 

 heden kan het een tweede atoom zuurstof opnemen en dan als 

 quadrivalent fungeeren. Maar dat het reeds met 1 at. O ver- 

 bonden at. C nog een tweede kan opnemen en dat het dus 

 vatbaar is om onder bepaalde omstandigheden quadrivalent op 

 te treden, loochenen de voorstanders der veranderlijke valentie 

 niet; het is een feit. Zoo lang echter de molecule kooloxyde 

 onveranderd voortbestaat, zoolang bedraagt in die verbinding 

 de valentie slechts twee. 



Nu mag men vragen: is het iets anders dan een woorden- 

 strijd, wanneer de een zegt: het at. C is altijd quadrivalent, 

 doch in sommige stoffen zijn er van die vier valenties slechts 

 twee verbruikt, en de beide overige zijn vrij, terwijl de an- 

 der verklaart in de eene verbinding is het at. C bivalent, in 

 de andere quadrivalent. In die laatste verklaring immers ligt 

 implicite opgesloten dat de koolstof der eerste verbinding het 

 vermogen bezit nog twee valenties tot binding eener nieuwe 

 hoeveelheid stof beschikbaar te hebben. Het onderscheidt ligt 

 slechts daarin, dat de een meer acht geeft op de valentie zoo- 

 als zij in de onveranderd voortbestaande verbinding aanwezig 

 is, en de ander meer op het maximum der valentie dat het 

 atoom zijns inziens kan uiten. 



Er zijn alzoo, blijkens het voorgaande, gevallen in welke de 

 beide zienswijzen omtrent de valentie met elkaar in overeen- 

 stemming zijn te brengen. Maar in vele andere is de verkla- 

 ring, die zij omtrent de constitutie van stoffen geven eene ge- 

 heel verschillende. Het is mijn voornemen niet hier in vele 



