( 355 ) 



dier elementen zich vereenigt, bedraagt slechts twee. Bij het 

 chloor wordt het vier en stijgt bij het hydroxyl tot zes. Maar 

 ook bij de halogenen laat zich het verschil bemerken. Terwijl 

 deze ten opzichte van waterstof en de metalen als univalent 

 fungeeren, zijn dezelfde at. tri-, quinque- en zelfs septemvalent, 

 wanneer zuurstof en hydroxyl beide of ook enkel zuurstof' de 

 andere bestanddeelen vormen. 



2°. De geringste valentie der elementen wordt meestal aange- 

 troffen ten opzichte der waterstof. "Rij vereeniging met chloor, 

 al levert het besproken atoom daarmee eene overeenkomstige 

 verbinding, is er meestal nog eene andere verbinding in welke 

 de valentie hooger stijgt. De hoogste valentie treft men aan 

 bij de verbindingen, die, hetzij zuurstof alleen bevatten, hetzij 

 zuurstof, die tevens aan waterstof, of aan een metaal of aan 

 een zuurradicaal gebonden is. In enkele gevallen is ten op- 

 zichte van het fiuor de valentie insgelijks zeer hoog. 



3°. Treden met een elementair atoom tegelijkertijd verschil- 

 lende enkelvoudige of samengestelde radicalen te zamen, dan 

 is de verbindingswaarde hooger, dan wanneer al de verbonden 

 atomen homogeen zijn. 



Tot de meest elementaire en veelvuldigst voorkomende waar- 

 nemingen in de wetenschap behoort voorzeker deze, dat er een 

 groot verschil bestaat in de gemakkeiijkheid, waarmede verschil- 

 lende radicalen van dezelfde valentie bij eene reeds bestaande 

 molecule worden opgenomen of in zulk eene molecule andere 

 bestanddeelen vervangen. Dat de aard der in de molecule 

 aanwezige en met het multivalente atoom verbonden elementen 

 daarop een zeer overwegenden invloed uitoefent, blijkt uit de 

 eenvoudige aanhaling dat in eene molecule, welke reeds een 

 zoogenaamd zuur-radicaal bevat, de nog aanwezige waterstof 

 gemakkelijker door een zoogenaamd positief atoom wordt ver- 

 vangen, dan door een negatief; en zoo ook omgekeerd. Ik 

 acht het overbodig dit met aanhalingen te staven. 



Hiermede staat nu ook de hoogere valentie in verband, die 

 men, zooals boven gezegd, dikwijls opmerkt, in het geval dat 

 de door een multivalent atoom opgenomen radicalen niet ho- 

 mogeen, maar heterogeen zijn. Mag men b.v. niet aannemen 

 dat de stikstof, die èn van waterstof èn van chloor beide slechts 



84* 



