( 361 ) 



weggenomen (daargelaten of de rest op zich zelf blijft bestaan 

 of niet), dan nemen wij aan dat steeds hetzelfde krachtsver- 

 bruik noodig is, welke der atomen a en £, of b en c, of c en 

 (/, of q en (l of a en e of h en d er uit weggenomen worden. 

 Maar hieruit volgt nog geenszins dat die kracht, noodig om 

 twee der vier atomen H uit te lichten, dezelfde zou zijn als die, 

 welke vereischt wordt, tot wegname der twee overig blijvende. 

 Het is integendeel waarschijnlijk dat de kracht, waarmede de 

 terugblijvende univalente atomen aan het inultivaient atoom ge- 

 bonden blijven, eene andere (meerdere? of' mindere?) waarde 

 heeft dan die tot het wegnemen der twee eerste voldoende is. 



Eormeen CH 4 is hier als eenig voorbeeld aangehaald uit een 

 groot aantal stoffen, die insgelijks tot toelichting zouden kun- 

 nen dienen. 



Niet altijd bemerkt men dat de bindingskracht voor de toe- 

 tredende atomen van een ander element afneemt met het klim- 

 mende getal dier atomen, zooals b.v. bij P Cl 3 en PC1 5 ; As, S 3 en 

 As 2 S 5 , enz.; in sommige gevallen kan een elementair atoom, 

 dat reeds met een of meerdere verbonden is, gemakkelijker een 

 grooter getal opnemen, dan hetzelfde multivalent atoom de eerste 

 heterogene atomen opnam; zoo gaan b.v. Sn O, SnCl 2 , Ee O, 

 Ee H 2 O , gemakkelijker respecti ve over in Sn O i , Sn Cl a O, Fe , 3 

 en Ee H 4 5 dan zij zelve uit de elementen ontstaan. Vermoe- 

 delijk ligt de oorzaak daarvan in de moeijelijkheid, waarmede 

 de oorspronkelijke molecule vau het multivalente element zich 

 in atomen splitst. Yoor koolstof althans is de waarschijnlijkheid 

 daarvan door thomsen aangetoond. 



Zijn de aan het multivalente atoom gebonden univalente ato- 

 men heterogeen, dan zal men wel niet geneigd zijn aan te nemen 

 dat twee heterogene atomen even sterk gebonden zijn. Welk van 

 de heterogene atomen het eerst uit zal treden hangt natuurlijk 

 in de eerste plaats af van het verschil in arbeidsvermogen der 

 beide heterogene atomen ten opzichte van het multivalente atoom, 

 maar verder ook bij gewone chemische werkingen voor een 

 groot deel van den aard der stof, die op de verbinding werkt. 



Bij de behandeling van mijn onderwerp heb ik de betrekke- 

 lijke grootte der moleculen aangenomen, die men in den laatsten 

 tijd als chemische moleculen aanneemt, zonder mij met de vraag 



