( 258 ) 



eenstemming met die 13 spiralen, trof ik aan den steel 

 der kegels ook 13 vlakke zijden aan, waarvan sommige 

 naakt, andere met een kort grijs vilt bedekt waren. De 

 hoek van divergentie der mannelijke schubben van E. Al- 

 tensteinii kan dus op 146° 9' 14" geschat worden. Nog 

 zij vermeld, dat ik in iedere linksche spiraal 75, en in 

 iedere rechtsche 48 schubben aantrof, zoodat liet totaal der 

 schubben van een en denzelfden kegel p. m. 759 bedroeg. 



Ten slotte voeg ik hier nog twee opmerkingen bij, die 

 wel is waar beter in eene anatomische verhandeling onzer 

 plant zouden te huis behooren, doch die ik toch even wensch 

 aan te stippen. De eerste is deze, dat de wanden der 

 helmknoppen van E. Altensteinii geene spiraalcellen bevat- 

 ten en dat desniettegenstaande hun openen en sluiten door 

 uitdrooging en bevochtiging kan worden te weeg gebragt. 

 In de plaats van spiraalcellen trof ik dikwandige ongestip- 

 pelde (?) cellen aan. Uit deze waarneming, geheel in over- 

 eenstemming met eene andere van purkinje, betrekking 

 hebbende op Zamia media [De cellulis antherarum fibrosis, 

 1830. Tab. I, fig. 1) blijkt, dat de spiraalbanden in de 

 cellen van de wanden der helmknoppen niet, zoo als men 

 dit wel eens vindt voorgesteld, voor bet openspringen dier 

 werktuigen onvoorwaardelijk noodig zijn. 



De tweede opmerking is deze, dat het weefsel der schub- 

 ben, waardoor de helmknoppen bij E. Altensteinii gedra- 

 gen worden, uitmuntend geschikt is om de juistheid van 

 wigands meening, dat het bassorine geen afscheidingspro- 

 duct is, maar uit gedesorganiseerde cellen ontstaat (prings- 

 heim's Jahrbücher für toissenscAaftl Bot., III, p. 115), 

 nevens de door hem zelven aangehaalde voorbeelden te 

 staven. 



E. Altensteinii werd het eerst onder dien naam beschre- 

 ven en in niet bloeijenden toestand afgebeeld door lehmann 



