( 97 ) 



Nadere onderzoekingen gedurende zijne jongste reis door 

 de Molukken gedaan, bevestigen wel volgens ooggetuigen 

 even als hem in 1849 door wijlen den assistent- resident 

 rijkschroeff te Amboina werd verzekerd, dat de nany- 

 houten palen onder het zeehoofd ter hoofdplaats aldaar, 

 van twintig tot veertig jaren duren, doch een naauwkeurig 

 onderzoek der oude nanypalen van het afgebroken en ver- 

 nieuwde zeehoofd te Ternate heeft de bewijzen geleverd, 

 dat de dunnere palen van het oude hoofd aldaar door den 

 Paalworm zijn aangetast. 



Hoewel de geringe afmetingen van. die palen, van on- 

 geveer een halven voet middellijn, eenigen grond opleveren 

 om het indringen van den Paalworm toe te schrijven aan 

 mogelijke onvoldoende rijpheid van het gebezigde hout, 

 terwijl de palen van het zeehoofd te Ambon, van één tot 

 twee voeten middellijn metende, uit rijpere nanystammen 

 gekozen zijn, acht de ondergeteekende het wenschelijk om 

 het betrekkelijk wederstandsvermogen van nanyhout tegen 

 den Paalworm naauwkeuriger te onderzoeken. 



Zijne onderzoekingen in de residentie Bantam en op de 

 eilanden in Straat Sunda, benevens een gedeelte der kus- 

 ten van de Lampongs in 1857, leerden hem de marabon 

 of marbon (Pahudia s. Intsia amboinensis ; Papilionaceae) en 

 de boengoer (Lager stroernia Reginae s. Adambea glabra ; Ly- 

 thrarieae) kennen, als in die streken geacht het best de werking 

 van den Paalworm te weerstaan. Bij het verslag van den 

 toestand der bosschen dier streken, 29 October 1857, N°. 74, 

 had de ondergeteekende de eer de aanplanting van die schaars 

 voorkomende houtsoorten in daartoe geschikte oorden en 

 gronden voor te stellen. 



J. h. r. köhler noemt ook de in de Lampongs voor- 

 komende medang als duurzaam onder water (Tijdschrift 

 voor nijverheid in Nederl. lndië, Dl. II, Afl. III. pag. 259). 



VERSL. EN MED AFD. NATUURK. DEEL XVII» 7 



