( 173 ) 



// als een afzonderlijke begrootingspost, eene plaats had 

 // moeten vinden." 



De instrumenten aan de nieuwe sterrewacht te Leiden 

 zijn Yolstrekt niet grooter of kostbaarder dan de instru- 

 menten van denzelfden aard, voorkomende in staten, die in 

 zielental en in vermogen voor Nederland moeten wijken. 

 De genoemde sterrewacht zoude echter in het gebied der 

 wetenschap eene aanzienlijke plaats kunnen bekleeden en 

 aan den roem des vaderlands krachtdadig kunnen mede- 

 werken, indien haar de matige ondersteuning ten deel mogt 

 vallen, die zij, als wetenschappelijke stichting, behoeft. Ware 

 zij • slechts een hulpmiddel voor het onderwijs, zoo zoude 

 zij met zeer weinig tevreden kunnen zijn, maar nu zij ook 

 bestemd en ingerigt is om aan de volmaking der weten- 

 schap mede te werken, kan zij zonder een toereikend per- 

 soneel en eene toereikende geldelijke toelage hare pligten 

 niet vervullen. Men zoude grovelijk dwalen indien men de 

 observatoren, die voor haar worden gewenscht, wilde be- 

 schouwen als assistenten, die den Hoogleeraar in de sterre- 

 kunde, voor zijn gemak, worden toegevoegd. Als Hoogleeraar 

 heb ik nooit eenige hulp begeerd of ondervonden. Eene 

 sterrewacht als die te Leiden, behoort, hetgeen 'zij den staat 

 heeft gekost te vergelden door werkzaamheden, die niets 

 gemeen hebben met het onderwijs en wier uitvoering door 

 twee personen, waarvan een een hoogleeraarsambt te ver- 

 vullen heeft, niet mogelijk is. De bestuurder der sterre- 

 wacht moet berekend zijn voor de moeijelijkste werkzaam- 

 heden, die de bevordering der wetenschap kan eischen. Hij 

 moet die verordenen, regelen en leiden ; hij moet ter hulpe 

 komen zoo dikwijls als de observatoren op moeijelijkheden 

 stuiten, maar, onder alle omstandigheden, zal hij de uit- 

 voering der werkzaamheden grootendeels aan de observato- 

 ren moeten overlaten. De observatoren hebben hunne eigene 



