( 174 ) 



en veelal zeer zware taak te vervullen. Zij zijn de mede- 

 arbeiders van den bestuurder, op wetenschappelijk gebied, 

 maar geenszins diens assistenten als Hoogleeraar, indieu 

 hij tot de weinigen behoort, die ook als zoodanig moeten 

 optreden. 



De beroemde Lord wrottesley, die zich, door de werk- 

 zaamheden aan zijn eigen observatorium volbragt, zoo bij 

 uitstek verdienstelijk heeft gemaakt, zeide, toen hij, in het 

 jaar 1860, de Britsche vereeniging voor de bevordering der 

 wetenschap als voorzitter opende: //Geeue misgreep is voor 

 „ de sterrekunde zoo noodlottig als het vermeerderen van 

 // werktuigen, zonder eene geëvenredigde vermeerdering van 

 //handen om die te gebruiken." Aan de sterrekundige hulp- 

 middelen te Leiden zijn echter twee hoofdwerktuigen toe- 

 gevoegd, voor wier behoorlijk gebruik men elders vier 

 waarnemers noodig zoude achten en het personeel is aldaar 

 bij eenen enkelen waarnemer beperkt gebleven. Aan het 

 Observatorium te Greenwich heeft men, voor de sterre- 

 kundige afdeeling alleen, dertien waarnemer^ en berekenaars. 

 Te Washington, waar het personeel, wegens den Noord- 

 Amerikaanschen oorlog, zoo zeer is verminderd, dat men 

 een paar der voornaamste werktuigen buiten dienst heeft 

 moeten stellen, telt men niettemin nog veertien waarnemers. 

 Te Brussel, waar men zich herhaaldelijk over gebrek aan 

 personeel heeft bezwaard, waren in de laatste jaren niette- 

 min vijf of zes waarnemers werkzaam. Terwijl men elders 

 voor één hoofdwerk tuig twee waarnemers heeft, en het noo- 

 dig oordeelt dat niemand zich twee dagen achtereen met 

 het afmattend werk der waarnemingen behoeve bezig te 

 houden, wenscht men te Leiden, voor de waarnemingen met 

 drie hoofdinstrumenten, niet meer dan twee observatoren. 

 Iedere deskundige zal dien wensch- voor overdreven laag 

 verklaren en toch heeft men te Leiden nog slechts eenen 



