( 180 ) 



kam de ligging van het voorjaars-nachteveningspunt be- 

 paald, door de zon en eenige fundamentaalsterren op acht- 

 tien verschillende dagen stelselmatig met den Meridiaan- 

 cirkel waar te nemen. Zoo dikwijls als de omstandigheden 

 het toelieten, werden de plaatsen der voornaamste vaste 

 sterren met den Meridiaan-cirkel bepaald en met dat werk- 

 tuig werden niet minder dan twintig planeten en drie 

 kometen op onderscheidene dagen stelselmatig waarge- 

 nomen. 



De betrekkelijke plaatsbepaling van planeten met den 

 kleineren refractor heeft moeten lijden, onder de volstrekte 

 plaatsbepaling met den Meridiaan-cirkel. Het eerstgenoemde 

 werktuig is, met betrekking tot de planeten, hoofdzakelijk 

 gebruikt voor de bepaling van de fouten der ephemeriden,' 

 welke bepaling noodig was, om de waarneming dier hemel- 

 lichten met den Meridiaan-cirkel mogelijk te maken. De 

 plaatsen der kometen, die zich niet in den Meridiaan lie- 

 ten waarnemen, werden door den Heer kam stelselmatig 

 met den refractor bepaald. Zoo werd de komeet II 1862 

 op 21, de komeet II 1863 op 23 en de komeet III 1863 

 op 4 verschillende dagen met den refractor waargenomen. 

 De merkwaardige komeet II 1862, die voor de ontwikke- 

 ling van de theorie der kometen zoo gewigtig was, werd, 

 in hare veranderlijke schijngestalten, op vele dagen door 

 den Heer kam afgebeeld, zoo als zij zich in haar geheel 

 vertoonde met het ongewapend oog en door den kometen- 

 zoeker, terwijl met den refractor het veranderlijk voorko- 

 men van de kern, zoo dikwijls mogelijk, met naauwgezet- 

 heid werd afgebeeld en uitgemeten. Met den refractor 

 zijn ook door den Heer kam talrijke sterrebedekkingen 

 en verschijnselen bij de wachters van Jupiter waargenomen. 

 Tusschen hetgeen de werktuigen moeten geven en het- 

 geen daarop onmiddellijk wordt afgelezen, ligt altijd eene 

 langwijlige berekening en aan de meeste sterrewachten is 



