( 228 ) 



kan men, volgens berzelius, de organische stoffen beschou- 

 wen als gevormd door de vereeniging van een zarnengesteld 

 radikaal, positief of negatief, met een ander of enkelvou- 

 dig óf zarnengesteld radikaal van tegenovergestelde electri- 

 sche spanning. 



Dit gronddenkbeeld van zarnengesteld radikaal, ofschoon 

 op velerlei manier gewijzigd, is in de wetenschap blijven 

 voortbestaan. Ik acht het, met het oog op hetgeen ik aan 

 de Akademie wensch mede te deelen, onnoodig een histo- 

 risch overzigt te geven van den invloed, dien dit begrip 

 van zarnengesteld radikaal op de ontwikkeling der weten- 

 schap heeft uitgeoefend, maar bepaal mij tot de vermel- 

 ding, dat ook in de tegenwoordig vrij algemeen aangeno- 

 men theorie van scheikundige zamenstelling en scheikundige 

 werkingen, de besproken uitdrukking gebruikt wordt. 



Het denkbeeld evenwel, dat er .tegenwoordig door de 

 meeste scheikundigen aan gehecht wordt, is verschillend 

 van wat berzelius er onder verstond. Deze namelijk be- 

 perkte de opvatting er van tot de organische stoffen, ter- 

 wijl men thans met evenveel regt zulke zamengestelde ra- 

 dikalen in anorganische verbindingen aanneemt. Hij was 

 van 'meening, dat ze enkel uit koolstof en waterstof of uit 

 koolstof en stikstof bestonden, en dat ze niet voor veran- 

 dering vatbaar waren zonder geheele ontleding; bij de la- 

 tere scheikundigen is het begrip veel algemeener; alle ele- 

 menten kunnen deel van een zarnengesteld radikaal uitma- 

 ken en ze kunnen elkaar wederkeerig in zulk een radikaal 

 vervangen ; met andere woorden : men neemt aan, dat er in 

 zulk een zarnengesteld radikaal, met geringe wijziging der 

 eigenschappen en volgens vaste wetten, eene substitutie van 

 een element door een ander element, ja zelfs door een ander 

 zarnengesteld radikaal kan plaats hebben. 



De zamengestelde radikalen naar de thans heerschende 

 opvatting zijn groepen van elementen, die uit de eene ver- 



