( 266 ) 



Volgens moll moesten de nieuwe sluizen (beter de deu- 

 ren der nieuwe waterkeeringen (van 1680 — 1682)) geslo- 

 ten worden wanneer de vloed in het Y tot zekere hoogte 

 gerezen was, en moll vermoedde, dat het deze hoogte is, 

 welke de bepaling van het Amsterdamsche Peil heeft ge- 

 geven. In het exemplaar der boven aangehaalde Bijdragen 

 tot de Nat. Wetenschappen, dat mij welwillend door wijlen 

 onzen geachten Secretaris den Heer w. vrolik ter inzage 

 gegeven is, staat te dezer plaatse eene eigenhandig door 

 alewijn in potlood geschreven aanteekening, dus lui- 

 dende: ff Mis! de nieuwe waterkeeringen werden niet ge- 

 // sloten voor dat het water tot op 15 Amst. duimen boven 

 ir A. P. staat" hetgeen genoegzaam overeenstemt met het 

 vermelde bij wagen aar, dat wij hierna zullen aanhalen. 

 Niettegenstaande deze aanmerking is toch alewijn het eens 

 met moll, dat het A. P. zijnen oorsprong verschuldigd is 

 aan de gemiddelde hoogte van den vloed in het Y; volgens 

 alewijn in het midden der 16 ae eeuw (1545), volgens 

 moll ten tijde van hudde (1680). Indien de bodem niet 

 gezakt, noch de vloed gemiddeld hooger geloopen is, tus- 

 schen de beide tijdstippen, gelijk wij als hoogst waar- 

 schijnlijk hierna zullen aanwijzen, dan zijn beide bepalin- 

 gen geheel overeenstemmend. Maar alewijn ging van het 

 denkbeeld uit, dat er eene verhooging der vloeden lang- 

 zamerhand plaats had, of gehad had, en zoo schreef hij 

 naast de woorden van moll ... // het is of was althans ten 

 // tijde van hudde de hoogte van den gemiddelden vloed in 

 //het Y," de kantteekening in potlood: gedeeltelijk wel! 



Hoe het zij, de gemiddelde hoogte van den vloed in het 

 Y kwam in het begin der voorgaande eeuw, en komt ook 

 nu nog, zoo na met de hoogte van het A. P. overeen, dat 

 deze gemiddelde vloedhoogte als oorspronkelijke definitie 

 kan aangenomen worden, iets dat wij wel niet meer met 

 zoovele ivoorden vinden uitgedrukt, maar dat, twee- of 



