( 271 ) 



2. N° 4. Peiling van verscheidene plaatsen zoo in als 

 voor de stad, 5 en 6 Junij 1554, het volgende opge- 

 teekend : 



// Verklaring door eenige varenslieden afgelegd ten aan- 

 //zien van de vloeijing van het water voor deze Stad.... 

 // Dat een gemeen dagelijks water, binnen deze Stede in 

 //het damrak, buiten het Y en ook voor de Lastaadje, 

 // vloeijende is stijf anderhalve roede voeten op en neder elke 

 // voet tot 11 duimen gerekend? en voorts: //dat den 5 

 //Junij 1554 ten 5 U na den Noene, wezen zal vol zee. ter 

 ff plaatse voornoemd." Dien dag was het een dagelijksch wa- 

 ter, gelijk bij de verklaring nog bijgevoegd is. 



Uit deze verklaring volgt, dat in de 16 de eeuw althans 

 geene minfere vloeden hebben plaats gehad dan in 1700 

 en nu nog op dit oogenblik, want stijf anderhalve roede 

 voeten, elke voet tot 11 duimen gerekend, beteekent blijk- 

 baar stijf anderhalve voet Amsterdamsche maat, hetgeen 

 overeenstemt met iets meer dan 4*25 mm., terwijl het, vol- 

 gens de waarnemingen aan het waterkantoor, zoo in het 

 begin der voorgaande eeuw, als nu nog, slechts 317 streep, 

 dat is 108 streep minder, bedraagt. — Nu is aan de op- 

 gave der varenslieden, wel geene naauwkeurigheid toe te 

 schrijven, zoo als men die thans verstaat, maar zeker is 

 die opgave in eene bepaalde maat, toch meer waard dan 

 de onbepaalde uitdrukking, zoo als bij commelin: hoe 

 jaarlijks de zeegaten // verwijden en de vloeden hooger 

 worden." Dit denkbeeld van het hooger worden der vloe- 

 den schijnt zich lang gevestigd te hebben, zonder dat ik 

 er eenigen positieven grond voor vinden kan, anders dan 

 dat men meer beducht voor overstrooming geworden is, 

 en dus het gevaar overschatte. — Het ware te wenschen 

 dat de Vloed en Eb voor de stad meer op en neer liepen 

 dan werkelijk het geval is, het zoude voor Amsterdam eene 

 betere waterverversching geven, en welligt behoefde Hol- 



