( 348 ) 



kenen te middernacht wel eens vergeten en één of twee 

 uren later volbragt. Het zoude volstrekt niet overtollig 

 zijn geweest, regelmatig ook de vochtigheid der lucht te 

 bepalen, maar daartoe heeft het mij nog steeds aan tijd en 

 middelen ontbroken. 



De pendule hohwü N°. 17 is naar sterretijd geregeld 

 en haar stand, met betrekking tot den sterretijd, werd 

 steeds met behulp van den Meridiaan-cirkel bepaald. Dit 

 werd, onmiddellijk nadat de pendule was geregeld, in de 

 maand Junij des jaars 1861, door den Weledelen Zeer- 

 Gel. Heer Dr. h. g. van de sande bakhuijzen aange- 

 vangen en stelselmatig voortgezet tot in de maand Mei 

 des jaars 1862, toen deze verdienstelijke jeugdige geleerde, 

 tot onherstelbare schade voor de wetenschap, door de om- 

 standigheden werd gedwongen zijne werkzaamheden aan 

 de Sterrewacht te Leiden te staken. De tijdsbepalingen 

 werden, na dien tijd, bijna uitsluitend volbragt door den 

 Observator, den Weiedelen Zeer-Gel. lieer Dr. N. m. kam. 

 Meestal waren zij uitvloeisels van de stelselmatige waar- 

 nemingen, aan de Sterrewacht te Leiden, maar nu en dan 

 moest ook, ten behoeve van de tijdseinen der Nederland- 

 sche Marine, op eene tijdsbepaling jagt worden gemaakt 

 en moest men zich tevreden stellen, als zich eene enkele 

 ster, tusschen de wolken door, liet vatten. De geringe 

 veranderlijkheid van den Meridiaan- cirkel en de naauw- 

 keurige kennis van zijnen stand maakt het echter moge- 

 lijk, ook door eene enkele ster, eene vrij naauwkeurige 

 tijdsbepaling te verkrijgen, maar het is natuurlijk dat die 

 naauwkeurigheid veel hooger was, als eenige goed bepaalde 

 sterren, kort na elkander, konden worden waargenomen. 



Het is mij billijk voorgekomen de eerste waarnemingen 



omtrent de pendule hohwü N". 17, bij het onderzoek van 



haren gang, uit te sluiten, daar het bekend is, dat een 



geheel nieuw uurwerk van dien aard gedurende eenige 



23* 



