( 349 ) 



4 



afgeleide onregelmatigheden van den gang des uurwerks 

 kunnen overgaan en in mijne onderzoekingen omtrent den 

 gang der pendule hohwü N°. ] 5, heb ik voorbeelden ver- 

 meld van tijdsbepalingen, die met de uiterste zorg en 

 kunde waren volbragt, en niettemin twee tiendedeelen 

 eener secunde uit elkander liepen. Indien de fouten in de 

 tijdsbepalingen van den Heer kam tot zulk een bedrag op- 

 klommen, zouden zij der pendule sprongen in haren gang 

 kunnen toedichten, die, van den eenen dag tot den vol- 

 genden, acht tiendedeelen eener secunde bedroegen. In de 

 voorgaande tabel komen zeer talrijke voorbeelden voor van 

 tijdsbepalingen, die telkens na verloop van eenen enkelen 

 dag hebben plaats gehad en de allergrootste en eenige 

 groote sprong in den dagelijkschen gang, die daarbij wordt 

 aangetroffen (bij den 30 April en. 1 en 2 Mei 1863), 

 bedraagt niet meer dan 8 ,31. Geen sterre-kundige zal aan 

 eene tijdsbepaling, op welke wijze ook zij verkregen moge 

 zijn, eene zekerheid van S ,1 durven toekennen, en fouten 

 in dagelijksche tijdsbepalingen van niet meer dan S .07, 

 kunnen reeds een schijnbaren sprong van het genoemd be- 

 drag ten gevolge hebben. Als wij aan de tijdsbepalingen 

 van den 30 April en 1 en 2 Mei wijzigingen van S ,07 

 toebrengen, zoodat zij in 5 m 2 S .37, 5 m 2 S .51 en 5 m 2 S .72 

 overgaan, geven zij dagelijksche gangen van S .16 en S .19 

 waarbij zelfs die eenige buitengewoon groote sprong ge- 

 heel verdwijnt. Bij dagelijksche tijdsbepalingen blijft het 

 alzoo onbeslist, of een sprong van S ,31 in den dagelijk- 

 schen gang aan het uurwerk of aan de waarnemingen moet 

 worden toegeschreven, afgezien zelfs van den invloed, dien 

 de warmte en de drukking der lucht op dien vermeenden 

 sprong kunnen hebben uitgeoefend. Daar niet kan wor- 

 den aangenomen dat, bij zoo talrijke waarnemingen als de 

 bovengemelde, telkens hare fouten door die in den gang 

 der pendule zouden zijn vereffend geworden, moeten de 



