( 357 ) 



Mijne vroegere onderzoekingen omtrent de pen- 

 dule hohwü N°. 15 gaven. (Verslagen en Me~ 

 dedeelingen enz. Deel X, blz. 224) S ,0153. 



Eene voortreffelijke pendule van den Heer 

 schmidt te Amsterdam, die gedurende een' ge- 

 ruimen tijd aan de Sterrewacht te Leiden in on- 

 derzoek is geweest en nu voor de tijdinrigting 

 te Soerabaya is aangekocht, gaf mij (terzelfder 

 plaatse, blz. 225). . ,0134. 



Door de pendule hohwü N°. 17 werd ge- 

 vonden ,0110. 



Hoezeer de bepaling van den invloed, dien de drukking 

 der lucht op den gang van een uurwerk uitoefent, hare 

 groote bezwaren heeft, zijn de verschillen tusschen de bo- 

 venstaande uitkomsten niet zoo groot, dat zij zich niet 

 grootendeels uit verschillen in de natuur der onderzochte 

 uurwerken zouden laten verklaren. De overeenstemming 

 is, in elk geval, meer dan groot genoeg om de bemerk- 

 baarheid van den genoemden invloed boven allen twijfel te 

 verheffen. Het is vreemd, dat een zoo belangrijk onder- 

 werp in zoo geringe mate de aandacht der sterrekundi- 

 gen tot zich getrokken heeft. 



In de vijfde kolom der vorige tabel, die de dagelijksche 

 gangen der pendule hohwü N°. 17 uitdrukt, zoo als die 

 uit waarnemingen met tusschenruimten van eene maand zijn 

 afgeleid, zijn die gangen, naar de nu bepaalde invloeden 

 van de standen des barometers en des thermometers, her- 

 leid tot den barometerstand m ,7600 en den thermometer- 

 stand + 10° R. Het midden uit al die herleide gangen 

 is — S ,339. De zesde kolom der genoemde tabel geeft 

 de verschillen van iedere der verkregene uitkomsten met 

 haar algemeen midden. Die verschillen moeten de onre- 

 gelmatigheden in den gang des uurwerks verraden, welke 



VERSL. EN MEDED. AFD. NATUÜRK. DEEL XVII. 24 



