( 358 ) 



zich niet uit de veranderde warmte of drukking der lucht 

 laten verklaren en bepaaldelijk ook aanwijzen, in hoe ver 

 de gang des uurwerks zich met den tijd verandert. Daar 

 die verschillen volstrekt niet regelmatig toe of afnemen, 

 bewijzen zij dat eene verandering van den. gang met den 

 tijd, gedurende het onderzoek van negentien maanden, vol- 

 strekt onmerkbaar is. Gedurende dat geheele tijdsverloop 

 hernam de pendule hohwü No. 17, op weinige honderdste 

 deelen eener secunde na, denzelfden dagelijkschen gang, als 

 de barometer en thermometer tot dezelfde standen terug 

 keerden en dit verdient te meer de aandacht, daar, naar 

 mijn vroeger onderzoek (Ver si. en Me&ed., Deel X, blz« 

 218), de pendule van kessels te Koningsbergen eens, in 

 een half jaar, haren gang S ,4 heeft vertraagd en later, 

 in een geheel jaar, dien gang S ,4 heeft versneld, terwijl 

 de pendule hohwü N°. 15, in den tijd van een jaar, bij 

 dezelfde temperatuur, haren gang S ,65 veranderde. Door 

 deze buitengewoon loffelijke eigenschap der pendule hohwü 

 N°. 17 laat haar gang zich door de volgende zeer eenvou- 

 dige formule voorstellen: 



dag-gang = — 0^,339 -f 0^,174 (10°—*) — S ,0110 

 (760 mm —&) 



waarin t den stand des thermometers beteekent naar de 

 schaal van reaumur, en b den stand des barometers, in 

 millimeters uitgedrukt. 



Om de herleidingen te verligten kan aan deze formule 

 ook de gedaante worden gegeven : 



dag. gang = — 0s,275— 0*,0 174 t+ 0^,0110 (6— 750 mm ). 



Voor het bepalen van de drie coëfficiënten dezer formule, 

 had men, uit de gegevene waarnemingen, een groot getal 

 vergelijkingen kunnen afleiden en die, naar de methode 

 der kleinste quadraten, kunnen oplossen. Ik heb dien 

 grooten omhaal nagelaten, in de overtuiging, dat hij mij 



