( 36:3 ) 



Greenwich, Edimburg, Cambridge en Oxford; voor het 

 minst gelijk stond met de geroemde pendulen van bré- 

 guet te Parijs en te Toulon, maar scheen te moeten 

 wijken voor twee slingeruurwerken van breguet te Altona, 

 voor de pendule van tiede aan het observatorium te Ber- 

 lijn en voor de pendule van jurgensen, die door kessels 

 is omgewerkt, te Kremsmunster. Vergelijkt men de vo- 

 rige tabellen bij die van mijne onderzoekingen omtrent de 

 pendule hohwü N°. 15, zoo ziet men onmiddellijk, dat 

 deze voor de pendule hohwü N°. 1 7 moet wijken. De 

 dagelijksche gangen, maandelijks opgemaakt, komen, als zij 

 alleen naar de standen van barometer en thermometer ge- 

 wijzigd zijn, bij de pendule hohwü N°. 17 even zoo goed 

 met elkander overeen als bij de pendule hohwü N°. 15, 

 terwijl bij dit uurwerk, naar eene zamengestelde formule, 

 buiten de standen van barometer en thermometer, de in- 

 vloed van den tijd en zelfs van diens tweede orde werd 

 in rekening gebragt. Het openbaart zich onmiddellijk dat 

 de gang der pendule hohwü N°. 17 slechts in zeer ge- 

 ringe mate verloopt, door oorzaken, wier bron niet kan 

 worden aangewezen. Daarbij ziet men, ook zonder het be- 

 rekenen van waarschijnlijke fouten, dat de veranderingen in 

 den gang, gedurende kleine tusschentijden, bij de pendule 

 hohwü N°. 17 veel kleiner zijn dan bij de pendule hohwü 

 N°. 15. Alles wat vroeger gezegd is tot lof van de pen- 

 dule hohwü N°. 15, kan alzoo, zeer aanmerkelijk vergroot, 

 op de pendule hohwü ~N°. 17 worden overgebragt. 



Hoogst belangrijk is nu de vergelijking van de pendule 

 hohwü N°. 17 bij de weinige sterrekundige slingeruur- 

 werken, voor wie de pendule hohwü N°. 5, scheen te moe- 

 ten wijken. Om die vergelijking, op eene streng weten- 

 schappelijke wijze, te kunnen volbrengen, zoude men de 

 gangen der overige uurwerken, zoo na mogelijk, door for- 

 mulen moeten voorstellen en, door de verschillen tusschen 



