( 368 ) 



uit eene verandering der warmte kan zijn voortgevloeid. 

 Wat daarvan ten laste moge komen van de waarnemingen, 

 die met de uiterste zorgvuldigheid en de kostbaarste werk- 

 tuigen zijn volbragt, en wat men aan de drukking der 

 lucht moge toeschrijven, zulke veranderingen in haren gang 

 heeft de pendule hohwü N° 17, in het geheele tijdvak 

 van negentien maanden, volstrekt niet ondergaan. Ook de 

 sprongen in den gang der normaal-pendule op den Pul- 

 kowa zijn althans niet kleiner dan bij de pendule hohwü 

 ]S T °. 17. Van de gangen, door Dr. winnecke medege- 

 deeld, kan, voor mijn doel, volstrekt geen gebruik worden 

 gemaakt. Toen, in 1861, de galvanische registreermethode 

 op den Pulkowa werd ingevoerd, heeft men de normaal- 

 pendule, om haar ook tegen de jaarlijksche afwisseling der 

 warmte te beschutten, in eenen kelder der sterrewacht ge- 

 plaatst en haar een toevoegsel gegeven, waardoor zij, elke 

 secunde, een 1 galvanischen stroom moest sluiten en afbre- 

 ken. Hierdoor moest zij de secunden op den registreertoe- 

 stel aanteekenen en tevens de secundewijzers van zooge- 

 naamde sympathetische uurwerken, in de verschillende za- 

 len der sterrewacht, doen overspringen. Het sluiten en af- 

 breken van den stroom, geschiedde met behulp van den 

 toestel door krille bedacht, maar met zulke slechte ge- 

 volgen, dat de gang van het uurwerk aanhoudend werd 

 verstoord en zijne aanwijzing zeer dikwijls volle secunden 

 of zelfs volle tientallen van secunden versprong. Het is 

 mij steeds onbegrijpelijk voorgekomen, hoe men, zoo als 

 dit toch meestal plaats heeft, de normaal- pendule zelve 

 van eene sterrewacht voor het sluiten en afbreken van den 

 stroom kan bestemmen, daar dit de tusschenkomst van 

 bulptoestellen vordert, die noodwendig den gang, ook van 

 het beste uurwerk, moeten bederven. Het nieuwe en zeer 

 zamengestelde échappement, door bond te Cambridge U. 



