( 389 ) 



den. Dit onderzoek heeft echter niet tot beslissende uit- 

 komsten geleid, of omdat de volksstammen, waartoe die 

 schedels behoorden, niet onvermengd genoeg zijn, öf om- 

 dat misschien tusschen de beide voor de breedtebepaling 

 gemeten punten een ander punt ligt (wat zeer dikwijls het 

 geval is) waar de schedel breeder is dan op één dier beide 

 plaatsen. Alleen voor de 7 Dayakschedels geeft de afstand tus- 

 schen de wandbeenknobbels bestendig de grootste breedte 

 (voor zoo ver opgegeven) aan. Deze zijn dus voor de be- 

 antwoording der bovengestelde vraag onbruikbaar. Het 

 maximum van breedteverhouding verschilt hier 6.2 pCt. 

 van het gemiddelde; het minimum 43 pCt. Bij de Ban- 

 jarezen geeft de meting aan de wandbeenknobbels eene 

 gemiddelde breedteverhouding, waarvan naar de ééne zijde 

 (naar het maximum) 5.3 pCt., naar de andere zijde 7.2 

 pCt. afwijking. De meting aan de slaapbeenderen leidde 

 tot eene afwijking van 6 pCt. ter eener, 7.2 pCt. ter an- 

 dere zijde. Hier zou dus de meting tusschen de wand- 

 beenderen een onbeduidend voordeel opgeleverd hebben. 

 Voor de Javanen van Oost- en Midden-Java vindt men 

 12.7 pCt. resp. 10 pCt. afwijking van de gemiddelde ver- 

 houding, wanneer men van de breedte tusschen de wand- 

 beenderen uitgaat. Daarentegen 10.9 resp. 8.4, wanneer 

 men de andere meting ten grondslag legt, die hier dus 

 eenig voordeel blijkt te hebben. Daarentegen is zij bij de 

 Soendanezen weder in het nadeel met 10.8 pCt. resp. 11.5 

 pCt. tegenover 9 pCt. resp.. 9.7 pCt. De vraag verdient, 

 naar mij voorkomt, nader onderzoek, dat ik mij voorbe- 

 houd. Immers we zijn nog steeds zoekende naar de beste 

 methode van schedelmeting, en dat moge dan ook de uit- 

 voerigheid dezer uitweiding verontschuldigen. 



Voor de onderstaande metingen is de grootste breedte 

 aan den schedel opgezocht, onverschillig waar deze gevon- 

 den werd Meestal was dit op de halve hoogte van den 



VERST,. EN MEDER. APJ). NATUÜRK. DEEL XVII. 26 



