( 893 ) 



Breedtediameter. 



v. d. hoeven, lübach. Mijne metingen. 



Maximum 148 153 161 



Minimum 123 126 128 



Gemiddeld 138 138 148 



Waar het echter voor mijn onderzoek bijzonder op aan- 

 komt — dat is de gemiddelde verhouding tusschen de 

 grootste lengte en de grootste breedte, of om het kort uit- 

 te drukken, de gemiddelde breedteverhouding der schedels. 

 Om deze te vinden werd voor iederen schedel afzonderlek 

 de breedteverhoudiug bepaald en uit de zóó verkregen cij- 

 fers het gemiddelde berekend. Welcker geeft voor die 

 verhouding bij Duitsche mannelijke schedels 100:80, bij 

 vrouwelijke 100:76.5. Van der hoeven [Tijdschrift, 1. c.) 

 zegt : ik zou bovenstaande verhouding (-voor mannen al- 

 leen?) eerder als 100:76 of 100:77 opgeven. Berekent 

 men echter de gemiddelde breedteverhouding uit de ge- 

 tallen in den Catalogus craniorum opgegeven, dan vindt 

 men ze = 1000 : 757. 



Uit de boven meegedeelde metingen vindt men als ge- 

 middelde breedteverhouding der Zaandarnsche schedels 1000 : 

 808. Het maximum van breedteverhouding vindt men bij 

 N°. 9 als 1000:910; het minimum en dus den sterksten 

 graad van dolichocephalie bij N°. 41 als 1000 : 707. 

 Beide schedels staan echter met deze afmetingen zeer af- 

 zonderlijk. Immers de naastbijkomende in groote breedte- 

 verhouding is N°. 36 met 1000:855; de naastbijkomende 

 in geringe breedteontwikkeling N°. 15 en N°- 45 met 

 1000 : 746. Het zou dus eigenlijk beter zijn de beide 

 schedels N°. 9 en N°. 41 uit de berekening uit te slui- 

 ten. Doet men dit, dan blijft voor de 48 overige sche- 

 dels de verhouding als boven 1000:808. Dat werkelijk 

 deze verhouding vrij naauwkeurig is, blijkt wanneer men 



