( 399 ) 



maansche schedels verschillen ." (Grootste lengte : grootste 

 breedte = 164:143 = 1000:872.) En een te Arents- 

 burg onder Voorburg bij 's Gravenhage gevonden Germaan- 

 sche schedel, hoewel ongetwijfeld tot de dolichocephale te 

 rekenen, vertoont echter toenadering tot brachycephale (groot- 

 ste lengte: grootste breedte = 1000:784; achterhoofd- 

 knobbel niet in die mate ontwikkeld als bij Zweden en 

 Noorwegers [alsmede Friezen], de tubera paiientalia sprin- 

 gen zeer duidelijk vooruit;. Dr. j. van der hoeven jr., 

 die dezen schedel in den Kortst- en Letterbode, 1860, N°. 9 

 en N°. 10 beschreef, vergelijkt hem dan ook — eigenaardig 

 genoeg en geheel in overeenstemming met de hoofdverdeeling 

 der scuedeltypen, zoo als die door Dr. lubach opgegeven 

 is — niet met een Friezenschedel maar met een Hessen- 

 schedel (N°. 5 van de verzameling' zijns vaders), die met 

 eene breedteverhouding als 1000 : 799 eene nog meer be- 

 paalde toenadering tot brachvcephalie vertoont. De juist- 

 heid dezer vergelijking wordt door de geschiedenis beves- 

 tigd, die de Bataven en Kaninefaten even als de Hessen 

 van de Chatten laat afstammen. 



Dolichocephale stammen en zulke die minstens eene zeer 

 sterke toenadering tot den brachycephalen typus vertoonen, 

 komen dus op den Nederlandschen grond naast elkander 

 en met elkander vermengd voor. Daarom schijnen mij uit- 

 voerige plaatselijke onderzoekingen van zooveel gewigt, want 

 eerst daaruit zal men de gegevens kunnen afleiden tot het 

 opmaken van eene ethnologische kaart van Nederland, zoo 

 als door Dr. ltjbach reeds in algemeene omtrekken be- 

 proefd is. 



In plaats van dus door de aangewezen uitkomsten haar 

 gewigt te verliezen, blijkt de onderscheiding van brachyce- 

 phali en dolichocephali te meer een fakkel te zijn voor 

 geschiedkundig onderzoek, waardoor kruisingen tusschen 

 verschillende stammen, als waarover de geschiedenis zwijgt 



