( 43 ) 



zaak van de afwijking is. Maar in dit geval bestaat er geene 

 afdoende reden, om aan de temperatuursbepalingen van de derde 

 serie meer vertrouwen toe te kennen dan aan die der overige se- 

 riën en het blijft geheel onzeker of niet de verschillen van de 

 drie eerste seriën met de vierde moeten toegeschreven worden 

 aan eene constante fout door de toepassing van de eerste me- 

 thode veroorzaakt. 



Doch wij zagen reeds dat de formule (A) niet op alle proef- 

 nemingen van de derde serie berust. De geheele vierde reeks 

 wordt eigenlijk verondersteld minder nauwkeurig te zijn, omdat zij 

 niet overeenstemt met de uitkomst van drie proefnemingen der 

 derde serie. En nu blijkt het, dat hieronder twee proefnemin- 

 gen zijn, die wellicht minder dan eenige andere de kenmerken 

 dragen van gelukkig geslaagd te zijn. De proef N° 4 bestaat 

 namelijk uit de volgende metingen. 



T At 



159°,25 0,029120 



159°,43 0,029078 



159°, 39 0,029149 



158°, 94 0,029100 



Bij de hoogste temperatuur 159°, 4 3 werd derhalve de 

 kleinste uitzetting waargenomen, eene uitzetting nog kleiner 

 dan die bij eene temperatuur, welke bijna een halven graad 

 lager was. 



Een dergelijke afwijking vertoonen de vier metingen, waaruit 

 de uitzetting bij 299°, 19 is berekend. Men vond namelijk 

 T At 



299°, 09 0,055796 



296°, 57 0,055272 



301°, 21 0.05608S 



299°, 79 0,055798 



De eerste en de laatste waarneming geven hier dezelfde uit- 

 zetting niettegenstaande de temperaturen 0°,7 verschillen. 



Hoe onzeker de coëfficiënten der formule (A) hierdoor wor- 

 den, blijkt wanneer men hunne waarden berekent uit andere 

 gegevens. Wij kiezen daartoe proefnemingen bij temperaturen 

 zoo nabij mogelijk bij 150° en 300° gelegen, te weten die 

 bij 140°, 12 (3° Serie, proef 3) en 289 ° ,14 (3 e Serie, proef 11) 



