( 46 ) 



den moet de uitzetting der permanente gassen onder constante 

 drukking of de vermeerdering van spankracht onder constant 

 volume als de meest rationeele maat voor de temperaturen be- 

 schouwd worden. De onderstelling, dat de uitzetting der gassen 

 evenredig is met de temperatuur, dat alzoo aan eene bepaalde 

 temperatuursverhooging steeds dezelfde vermeerdering van volume 

 beantwoordt, onverschillig welke reeds de temperatuur of het 

 volume van het gas zij. is trouwens ook geheel in overeenstem- 

 ming met hetgeen ons omtrent de natuur der gassen bekend 

 is. Wij weten namelijk, dat de moleculen van een permanent 

 gas geene merkbare adhesie op elkander uitoefenen. Volgens 

 de tegenwoordige zienswijze der natuurkundigen is de tempera- 

 tuur niets anders dan de bewegin^stoestand der moleculen en 

 vermeerdering van spankracht bij constant volume of vermeer- 

 dering van volume bij constante drukking een zoo regtstreeksch 

 gevolg van verwarming, dat zij niet zoo zeer als een uitwerk- 

 sel, dan wel als het zichtbare teeken van temperatuursverhooging 

 moeten worden beschouwd. 



Geheel anders gedragen zich vloeistoffen en vaste lichamen. 

 Hunne uitzetting houdt geen gelijken tred met die der gassen 

 en is voor elke stof verschillend Zij neemt in het algemeen 

 toe bij hoogere temperatuur. Ook dit is geheel in overeenstem- 

 ming met hetgeen ons omtrent de natuur van vloeibare en 

 vaste lichamen bekend is. Hunne moleculen zijn door aantrek- 

 kende krachten aan elkander verbonden, die bij hetzelfde lichaam 

 des te kleiner zijn, naarmate de afstand der moleculen grooter 

 is. Verhindert de aantrekkende kracht der moleculen hare ver- 

 wijdering, dan is liet te verwachten, dat de uitzetting bij de- 

 zelfde temperatuursverhooging des te grooter zal zijn, naarmate 

 eene hoogere temperatuur het volume vergroot en daardoor de 

 moleculaire krachten verzwakt heeft. 



De natuur der moleculaire werkingen en cle invloed, dien de 

 warmte op haar uitoefent, zijn ons echter te weinig bekend, om 

 ons te veroorlooven, bij de berekening van waargenomene uit- 

 zettingen eene bepaalde wet aan te nemen, volgens welke de 

 coëfficiënt van uitzetting moet veranderen met de temperatuur. 

 Wij kunnen alleen met grond onderstellen, dat die coëfficiënt 

 grooter moet zijn naarmate de dichtheid kleiner is. Moet ech- 



