( 73 ) 



Hoe weinig de formulen voor de schijnbare uitzetting van 

 kwikzilver, die Eegnault ter berekening van de uitzetting van 

 glas gediend hebben, met de waarnemingen overeenstemmen, 

 blijkt bovendien wanneer men den gang der beide thermome- 

 ters boven 100° nagaat. Volgens de formule (/) moet boven 

 100° de kwikthermometer altijd hooier wijzen dan de lucht- 

 thermometer. Nu bevinden zich onder de proeven van Eegnault 

 een zeer groot aantal, die met de meeste zekerheid het omge- 

 keerde aantoonen. Eenmaal zelfs werd waargenomen dat de 

 kwikthermometer 0°,65 bij den luchtthermometer achterging. 



Het komt mij voor, dat Eegnault een te geringen dunk 

 heeft van de nauwkeurigheid zijner waarnemingen, wanneer hij 

 meent, dat zij niet kunnen dienen om een verschil tusschen de 

 beide thermometers te ontdekken, dat niet minder dan 0°,30 

 bedragen kan. Zelfs schijnt het mij ter beoordeeling van de 

 waarde, die aan de bepalingen van den bekwamen onderzoeker 

 te hechten is, van het grootste belang, dat de oorzaak van het 

 verschil van 0°,65 tusschen de rechtstreeksche waarneming en 

 de algemeene uitkomst, die hij uit zijne proefnemingen afleidde, 

 worde opgespoord. 



Vermoedende, dat de oorzaak van het verschil tusschen waar- 

 neming en berekening, hetwelk wij zoo even opmerkten, kon 

 gelegen zijn in de onvoldoende wijze, waarop uit de gegevens 

 der proefnemingen de constanten der formulen werden afgeleid, 

 besloot ik, alvorens met de verbeterde waarde van de ware uit- 

 zetting van kwik die van het glas te berekenen, de proeven 

 over de schijnbare uitzetting van kwik eveneens aan eene nieuwe 

 berekening te onderwerpen, welke alle waarnemingen van Eeg- 

 nault zou omvatten. Ik achtte het niet onwaarschijnlijk, dat 

 daardoor eeniffe meerdere zekerheid zou kunnen worden verkre- 



o 



gen omtrent den gang van den kwikthermometer tusschen 0° 

 en 100° waarvan eene nauwkeurige kennis van groot belang 

 maor geacht worden. 



Bij deze berekening ben ik op de volgende wijze te werk 



srearaan. 



Naardien de uitzettting van het glas slechts ongeveer -J- be- 

 draagt van die van het kwikzilver, zoo zal men eene eerste 

 benadering van de schijnbare uitzetting van kwikzilver kunnen 



