( 81 ) 



Het verschil van de kristallen thermometers met al de ove- 

 rigen valt duidelijk in het oog. Bij de eersten verandert de 

 waarde van d slechts zeer langzaam met de temperatuur, bij 

 allen neemt zij een weinig toe, met uitzondering van n° 4. 

 Bij alle andere thermometers heeft de coëfficiënt b eene veel 

 meer belangrijke waarde en is zij zonder uitzondering negatief. 

 Opmerkelijk is de overeenstemming in den gang van de ther- 

 mometers n° 5, 0, 7 en 10. De thermometer van zweedsch 

 glas n° 11 onderscheidt zich door het hooge bedrag der coëffi- 

 ciënten b en c. 



Welk vertrouwen verdienen nu de verkregene formulen? 



De laatste kolom der tabellen doet zien in hoeverre de 

 formulen aan de waarnemingen beantwoorden. Wanneer men 

 de proeven bij temperaturen hooger dan 290°, die in de laatste 

 kolom met een sterretje gemerkt zijn, uitzondert, bespeurt men 

 over het algemeen slechts zeer geringe verschillen, waarin 

 ook geen geregelde gang is te erkennen. De grootste afwij- 

 kingen vindt men bij den kristallen thermometer n° 1. Ik 

 meen dit te moeten toeschrijven aan eene verandering van 

 het nulpunt van dezen thermometer gedurende de verhitting. 

 De thermometers van gewoon glas schijnen in dit opzicht veel 

 beter te voldoen. De buitengewone nauwkeurigheid, waarmede 

 de drie onderscheidene reeksen van proeven van den thermo- 

 mete n° 5 aan dezelfde wet voldoen, toont aan dat de gang 

 van dezen thermometer zeer standvastig is. 



De waarnemingen bij temperaturen boven 280° toonen bijna 

 allen belangrijke afwijkingen met de formule en wel juist in 

 den zin, waarin de afwijking bij de ware uitzetting van kwik 

 werd opgemerkt. Zij doen namelijk eene te sterke uitzetting 

 kennen. Dit blijkt het duidelijkst bij de thermometers van 

 kristal n° 1, 2 en 4. Voor deze thermometers is a bijna 

 standvastig, zoodat hunne formulen bijna overeenstemmen met 

 die voor de ware uitzetting van kwik, hetgeen aantoont, dat 

 de uitzetting van het omhulsel slechts geringen invloed heeft 

 op den gang der uitzetting. Onder de kristallen thermome- 

 ters schijnt alleen n° 4 eene anderen gang te vertoonen. Deze 

 uitzondering is echter slechts schijnbaar. De thermometers n° 4 

 n° 8 en n° 9 werden namelijk door Regnaut.t niet bij den 



VERSL. EN MEDED. AED. NATÜURK 2fle REEKS, DEEL IV. 6 



