( 87 ) 



ven van Regnault wel degelijk naauwkeurig genoeg zijn, om 

 het verschil van den kwikthermometer tusschen 0° en 100° aan 

 te toonen en te bepalen. 



Eene regtstreeksche vergelijking van den kristallen kwikther ■ 

 mometer voor temperaturen tusschen 0° en 100° is niet geschied. 

 Men vindt echter in de verhandeling van Regnault over de 

 spankrachten van waterdamp op blz. 562 en volgg. eene reeks 

 van gelijktijdige temperatuursbepalingen verricht met twee kwik- 

 thermometers van kristalglas en met een luchtthermometer. 

 Deze reeks omvat een groot aantal temperaturen tusschen ] 00° 

 en 170° voor welke, zooals wij hierboven opmerkten, alle ther- 

 mometers van gewoon glas zoowel volgens de regtstreeksche 

 waarnemingen als volgens de formulen lager wijzen dan de 

 luchtthermometers en de thermometers van kristal daarentegen 

 hooger wijzen dan de luchtthermometer, Uit de zooeven ver- 

 melde waarnemingen nu blijkt ten duidelijkst, dat dit laatste 

 werkelijk het geval is geweest. Naardien bij deze temperaturen 

 de invloed van den coëfficiënt c van den derden term, nauwe- 

 lijks merkbaar is, zoo kan ook uit deze waarnemingen worden 

 afgeleid dat de coëfficiënten a en b van de formule voor de 

 schijnbare uitzetting van kwik in kristal Choisy-le-Roy beiden 

 positief zijn. 



Ik meen met eenigen nadruk de aandacht der natuurkundigen 

 te moeten vestigen op het verschil in gang dat kwikthermome- 

 ters uit verschillende soorten van glas, blijkens de voorgaande 

 beschouwingen, vertoonen kunnen. Bij 50° wijzen sommige 

 thermometers ruim 0°,2 te laag, andere (therm. n° 6) 0°,3 te 

 hoog. Hieruit volgt dat twee thermometers, welke naar de ge- 

 wone regelen zijn vervaardigd, waarvan de stelen nauwkeurig 

 zijn gecalibreerdy en waarop de vaste punten met de meeste zorg 

 zijn aangeteekend, tusschen 0° en 100° een halven graad der hon- 

 derddeelige schaal kunnen uiteenloopen. De onzekerheid, waarin 

 men zoodoende verkeert, kan niet alleen de waarde van zorgvuldige 

 absolute temperatuursbepalingen aanmerkelijk benadeelen ; ook in 

 vele andere gevallen moet zij het vertrouwen in de juistheid van 

 sommige getalwaarden, door de natuurkundigen vastgesteld, ver- 

 zwakken. In een thermometer van kristal hebben de graadver- 

 deelingen tusschen 50° en 100° eene kleinere waarde dan die 



