( 1^4) 



^abnormale ontwikkeling" toch open blijft *) voerde mij de 

 waarneming dier sterk ontwikkelde arteria bronchialis dextra 

 tot de reeds uitgesproken meening. 



Verder onderzoek op vergelijkend ontleedkundig terrein, en 

 van de //anomaliën" welke bij den mensch in de ontwikkeling 

 der aorta en harer eerste vertakkingen voorkomen, schijnt die 

 meening te bevestigen. Reeds de beschrijving van den loop 

 der arteria bronchialis dextra tot boven den rechter bronchus, 

 zooals zij gewoonlijk bij den mensch voorkomt, moet, nu een- 

 maal de meening omtrent hare beteekenis uitgesproken is, sterk 

 voor deze laatste pleiten. Hoe komt anders een arteria bron- 

 chialis, die daarenboven slechts nu en dan voorkomt, maar zich 

 dan ook door hare bijzondere sterkte onderscheidt, van den 

 achterwand der aorta af naar rechts, en over den rechter bron- 

 chus henen, te verloopen, terwijl de weg voor de gewone, klei- 

 nere slagaderen van latere vorming zoo veel eenvoudiger kan 

 zijn? Neemt men voor een oogenblik de juistheid der meening 

 aan, dan wordt het terstond begrijpelijk, dat de arteria bron- 

 chialis dien loop hebben moet, want de rechter onderste kieuw- 

 boogslagader staat tot den rechter bronchus in dezelfde verhou- 

 ding als de linker onderste tot den linker. Denken wij ons 

 het embryonale bloed vaat-stelsel bij den mensch geheel ont- 

 wikkeld als bij een kikvorsch of salamander, dan zal links de 

 open gebleven ductus arteriosus Botalli, de vijfde kieuwboog- 

 slagader voorstellen, die over den linker bronchus henen in de 

 neerdalende aorta overgaat, terwijl rechts de arteria bronchialis, 

 als rechter onderste kieuwboogslagader, over den bronchus dier 

 zijde henen loopt, en zich door het, eveneens opengebleven 

 neerdalende stuk, met dat der andere zijde in de neerdalende 

 aorta vereenigt, waardoor de ringvormig om de luchtpijp heen 

 loopende aorta der amphibiën ontstaat. Zooals bekend is blijft 

 het neerdalende stuk van de rechter onderste kieuwboogsJag- 

 ader bij den mensch nu en dan open, en verklaart den zonder- 

 lingen loop der rechter arteria subclavia, die dan uit de neder- 



*) Het weinige wat daarvan bekend is, vindt men opgegeven in het aangehaalde 

 werk van iienle S. 224. Over de beteekenis dier anomaliën, in verband met 

 mijne beschouwingen, handel ik later. 



