( 187 ) 



belangstelling aan de geneeskundigen kan inboezemen. Toch is, 

 geloof ik, mijn beschouwing niet van belang ontbloot voor het 

 inzicht in het ontstaan van sommige ziekteprocessen. In den 

 regel geven de sterke ontwikkeling van de arteria bronchialis 

 dextra, of de beschreven anomaliën tot geen bijzondere ver- 

 schijnselen gedurende het leven aanleiding. Zij worden toeval- 

 lig, bij ontleding van het lijk, gevonden; of zijn, buitengewoon 

 sterk ontwikkeld, en in samenhang met andere misvormingen 

 ontstaan, van zoodanigen aard dat het zelfstandig leven van het 

 organisme nauwelijks beginnen, of maar kort voortduren kan. 

 Vandaar dat zij dikwijls bij pasgeboren, tot leven niet geschikte 

 of slechts kort en gebrekkig geleefd hebbende kinderen zijn 

 gevonden. In enkele gevallen komen er echter abnormale ont- 

 wikkelingsvormen van hart en groote slagaderen voor, welke 

 eerst op lateren leeftijd hun nadeeligen invloed op de levens- 

 verrichtingen doen gevoelen, zoodat er werkelijke ziekten, meestal 

 lrypertrophiën van het hart, met slechte circulatie door de lon- 

 gen, waterzucht in de borstholte of elders, enz. tot stand ko- 

 men. Gedurende het leven zal het wel zeer zelden gelukken 

 den samenhang dier ziekten met abnormale ontwikkeling der 

 vijfde rechter kieuwboogslagader te herkennen; maar zelfs bij 

 onderzoek van het lijk zou men zonder nauwkeurige anatomi- 

 sche en embryogenetische kennis, het ontstaan van sommige der 

 hier bedoelde „hartziekten" niet begrijpen. Een merkwaardig 

 voorbeeld daarvan vindt men in eene mededeeling van Dr. o. 

 FRAENTZia te Berlijn, in het //Archiv für pathologische Anato- 

 mie und Physiologie und für Klinische Medicin" van virchow, 

 Deel XL1IÏ, bladz. 420. Onder den titel: //Fall von abnor- 

 mer Communication der Aorta mit der Arteria pumionalis" 

 worden de ziektegeschiedenis en het verslag der lijkopening 

 medegedeeld van een vijf- en -twintigjarig dienstmeisje, dat reeds 

 sedert hare kindsheid aan hartkloppingen geleden had. In de 

 laatste jaren van haar leven had zich langsamerhand waterzuchl 

 der onderste ledematen ontwikkeld, en leed zij aan benauwde 

 ademhaling, blauwe kleur van het gelaat en verzwakking. De 

 verschijnselen van een organisch hartlijden en van belemmerde 

 ademhaling namen, na hare opneming in het ziekenhuis, snel 

 toe, en den 9 den October 1868 onderzocht Dr. cohnqeim het lijk. 



13* 



