( 200 ) 



viduen, welke wederom een wetenschappelijk systeem tot theore- 

 tischen, maar voornamelijk tot praktischen grondslag vordert. 



Het is hier niet de plaats deze vraag in het algemeen te 

 behandelen ; om kort te zijn : in de petrografie doet zich het 

 gemis van vaste beginselen voor benaming en sorteering ten 

 sterkste gevoelen. 



De verschillende schrijvers spreken als het ware ieder eene 

 bijzondere taal; zij verstaan elkander niet, en deze verwarring 

 geeft dan weder aanleiding tot willekeur en onverschilligheid, 

 waarmede de ontwikkeling der jonge wetenschap zeer zeker niet 

 gediend is; om niet eens te gewagen van de praktische moei- 

 jelijkheden bij het onderwijzen of leeren ! 



En toch mag deze ongelukkige toestand wel als eene natuur- 

 lijke phase en als een bewijs van ontwikkeling beschouwd wor 

 den, als een overgang uit de kindsheid tot de rijpere jaren, 

 die elke andere wetenschap doorloopen heeft, en die bij deze 

 slechts daarom zoo laat komt, omdat de geheele wetenschap van 

 zoo jongen oorsprong is. 



Het is inderdaad een opmerkenswaardig, en voor de oudere 

 geologen niet jnist vleijend feit, dat ten opzichte der meeste 

 kristallijne gesteenten, theoretische discussiën over hunnen oor- 

 sprong en hunne verandering gevoerd zijn, lang voor dat deze 

 gesteenten in hunne onderdeden onderzocht waren; dat dikke 

 boeken geschreven zijn over het Neptunisme of Vulkanisme 

 van den Bazalt, lang voordat een der schrijvers een juist, con- 

 creet antwoord wist te geven op de vraag: Wat is dan eigen- 

 lijk Bazalt? 



Ik weet niet, en geloof het althans niet, dat het ook tot 

 den natuurlijken loop der wetenschap behoort, dat als het ware 

 het kind ouder is dan de moeder — maar lichtelijk laat zich 

 begrijpen, dat, toen men eindelijk er toe overging, niet alleen 

 te discussiëeren, maar ook te zien, te beschrijven en te onder- 

 zoeken, dat men toen met den ballast van woorden en nevel- 

 achtige begrippen, dien men uit den goeden ouden tijd had 

 overgenomen, geen raad wist. Ten einde de nieuwere door 

 proefondervindelijke studiën verkregen resultaten met de oude 

 onzekere benamingen niet te verwarren, werden nieuwe namen 

 uitgevonden, maar tevens de oude niet afgeschaft, en daarmede 



