( 204 ) 



Men noemt de methode van bischof in den regel de methode 

 van of volgens het zuurstofquotiënt. 



Het zuurstofquotiënt van een silikaat, zooals de meeste ge- 

 steentevormende mineralen zamengesteld zijn, vindt men door 

 de zuurstofatomen der monoxyden plus de zuurstofatomen der 

 sesquioxyden, te deelen door het aantal zuurstofatomen van het 

 kiezelzuur. Wanneer men aanneemt, dat de kryptomere ge- 

 steenten niet uit geheel vreemdsoortige verbindingen bestaan, 

 maar in 't algemeen uit dezelfde mineralen zamengesteld zijn, 

 die wij in de grofkorrelige gesteenten ontmoeten, dan zal men 

 door vergelijking van het zuurstofquotiënt en het kiezelzuur- 

 gehalte van het magma met dat van deze mineralen, met eenige 

 zekerheid kunnen opmaken, welke mineralen en hoe veel van 

 elke soort in het gesteente aanwezig zijn. Tot schaal voor de 

 vergelijking der verschillende zuurstofquotiënten diende de 

 veldspaatreeks, waarin het zuurste lid, de Orthoklaas, het zuur- 

 stofquotiënt 0,338, het meest basische eindlid, de Anorthiet, 

 het quotiënt 1,0 opleverde. 



Tusschen deze cijfers bewegen zich dus de zuurstofquotiënten 

 der meeste gesteenten, en staan altijd in omgekeerde reden tot 

 het procentgehalte aan kiezelzuur. Aan deze methode om tot 

 eene bepaling der mineraalbestanddeelen van de kryptomere 

 gesteenten te geraken, is, eigenlijk gezegd, niets goed, behalve 

 de analyze — voor zoover deze namelijk goed uitgevoerd is. 

 Ik voeg hier dadelijk bij, dat ik met deze korte afdoende 

 kritiek, niet de minste blaam op den uitvinder der methode 

 wensch te werpen. Voor twintig jaren, toen bischof daarmede 

 voor den dag kwam, geloofde men dat aan alle voorwaarden, 

 die zijne methode vereischte, voldaan werd, en in elk geval, 

 wat daarvan aprioristische opvatting was, heeft hij van de mine- 

 ralogen en geologen overgenomen. 



Alle gewigtige momenten daarmede in tegenspraak zijn het re- 

 sultaat van nieuwere onderzoekingen, en zijn met eene menigte 

 andere wetenschappelijke feiten grootendeels aan de methode zelve 

 te danken, die dan nu, na veel goeds voortgebragt te hebben, 

 door hare eigene kinderen zoo ondankbaar behandeld wordt. 



Evenwel moet de methode der zuurstofquotiënten verlaten 

 worden, want — zij is niet goed. 



