( 205 ) 



tk zal niet lang blijven stilstaan bij die bronnen vim fouten, 

 die in de uitvoering der methode gelegen zijn, hoewel zij ook 

 dikwijls meer tot onzekerheid dan tot zekerheid leidt. Zoo is 

 bijv. de al of' niet aanwezigheid van vrij kiezelzuur in den 

 vorm van kwarts, wanneer zij niet op eenige andere manier te 

 bewijzen is, door die methode moeijelijk aan te toonen. Kwarts 

 met basische silikaten, moet noodzakelijk hetzelfde zuurstof- 

 quotiënt opleveren als zure silikaten met elkander. Verder zon 

 men om tot eene juiste vergelijking te komen, voor de eerste 

 leden der vergelijking altijd de verhouding EO: R 2 3 ,dusde 

 zuurstof-verhouding 1 : 3, moeten verlangen, zooals die in de 

 veldspaatreeks konstant is, of ten minste aangenomen werd. 

 Voor andere mineralen, en voor de empirische formule der 

 meeste bauschanalyzen, geldt deze verhouding evenwel niet; men 

 kan bij het zuurstofquotiënt zeer verschillende hoeveelheden van 

 monoxyden en sesquioxyden hebben, en verkrijgt dus door dit 

 cijfer niet eens een juist beeld van de basiciteit van het magma. 



Maar deze onzekerheden of onjuistheden daargelaten, dunkt 

 het mij van veel meer belang, dat de methode geheel en al op 

 aprioristische beginselen gebouwd is, beginselen, die wel ner- 

 gens concreet geformuleerd, en nog veel minder bewezen zijn, 

 maar die toch altijd stilzwijgend als teregt bestaande zijn aan- 

 genomen. 



De methode veronderstelt namelijk, en na het gezegde zal 

 het niet noodig zijn zulks nader aan te toonen : — 



1 . Dat de in de gesteenten voorkomende mineralen aldaar 

 aanwezig zijn als bepaalde, konstante stoechiometrische verbindin- 

 gen, analoog de meeste hoog ontwikkelde, gekristalliseerde mi- 

 neralen, die ons, bij analyze, eene konstante verbinding opleveren. 



;!. Dat het geheele gesteente, in al zijne onderdeden, uit 

 zulke hoog ontwikkelde, geindividualizeerde verbindingen bestaat. 



Voor twintig jaren zoude inderdaad een inineraloog of geoloog 

 verwonderd hebben opgezien, indien iemand zich veroorloofd 

 hadde aan deze eenvoudige waarheden te twijfelen, tegenwoordig 

 zijn wij met ontwikkelings of veranderingstheorieën ten minste 

 al zoo vertrouwd, dat men, zonder vrees van uitgelachen te 

 worden, beweren mag, dat de genoemde veronderstellingen on- 

 juist zijn. Gelukkig wordt, om dit aan te toonen, minder van 



