( 230 ) 



nemen zaken in verband stond. Alvorens op eenige uitkomsten 

 en verschillen van beide reeksen van proeven te wijzen en op 

 de leemten, die ook nu nog in de theorieën over de beweging 

 van water bestaan, zij het mij vergund eerst in het kort aan 

 de gronden te herinneren, waarop de thans gebruikelijke formu- 

 len voor de stroomsnelheid berusten. Ik volg hierbij de zoo 

 korte en duidelijke beschrijving, voorkomende in de Hydrody- 

 namica van ons hooggeacht medelid, den Heer J. p. delprat. 

 (Derde uitgave, 1861, bl. 250.) 



„ T)e ondervinding echter het bestaan van zulke regelmatige 

 //waterstroomen aanwijzende, zoo moet er bij de beweging van 

 // het water in het bed der rivieren en kanalen , een vertragende 

 n kracht bestaan, die de versnelling der zwaartekracht tegenwerkt. 

 // \s de vertraging grooter dan de versnelling der zwaartekracht, 

 // dan vermindert de snelheid der waterdeelen en alzoo de mid- 

 // delbare snelheid ; alsdan moet het dwarsprofil grooter worden. 

 '/ Is die vertraging juist gelijk aan de versnelling der zwaarte- 

 // kracht, dan verandert de snelheid der waterdeelen niet, en dus 

 // ook niet de middelbare snelheid. Is eindelijk de vertraging 

 // dezer kracht kleiner dan de versnelling der zwaartekracht, dan 

 // zal de snelheid der waterdeelen en dus de middelbare snel- 

 // heid toenemen, doch minder dan buiten den invloed dier ver- 

 // tragende kracht." 



// § 6 :2 . De zoo even bedoelde vertragende kracht is alleen 

 // te zoeken in den tegenstand, dien de natte omtrek op de 

 //beweging van het water uitoefent, voortspruitende uit de 

 //aankleving der waterdeelen aan dien omtrek en van die dee- 

 // len onderling aan elkander. De waterdeelen langs den natten 

 // omtrek door hunne aankleving met dien omtrek vertraagd 

 //wordende, vertragen op hunne beurt de aangrenzende water- 

 „deelen, en deze wederom, om dezelfde reden, de daaraanvol- 

 // gende tot het punt des profils, alwaar de grootste snelheid 

 //plaats heeft. Hierdoor laat zich ook verklaren de mindere 

 // snelheid langs de oevers en aan den bodem der rivieren, in 

 // vergelijking van de snelheid in het midden." 



// Indien bij de beweging van het water, de deelen met den 

 //omtrek in aanraking zich telkens volkomen los maakten van 

 * dien omtrek, zoodat, wanneer het bed geheel ledig liep, de 



