( 295 ) 



mogelijke voorzorgen zijn in acht genomen, en in het bepalen 

 der mogelijke fouten, der correctiën en der interpolatiën zijne 

 groote mathematische bedrevenheid volkomen blijkt, bevestigen 

 niet alleen volkomen de uitkomsten zijner voorgangers, maar 

 toonen tevens aan dat de te bereiken nauwkeurigheid in de 

 bepaling der dichtheden van de mengsels van alcohol en water 

 bij verschillende temperaturen eene grens heeft, toe te schrijven 

 aan allerlei storende omstandigheden, waardoor het niet moge- 

 lijk is eene grootere nauwkeurigheid te bereiken dan van ± een 

 tiende percent alcohol in de mengsels. 



Als van minder praktisch gewicht zullen wij hier de uitvoe- 

 rige verhandeling van mendelejeff over de waarschijnlijke grootste 

 fouten, welke aan de bepalingen der verschillende onderzoekers 

 kleven, hier slechts ter loops aanstippen, om alleen te wijzen 

 op de verkeerde opgaven ten aanzien mijner proeven. 



De grieven van mendelejeff tegen mijne proeven zijn : dat ik 

 de hydrostatische weging gebruikt heb in stede van de weging 

 in kolf j es ; volgens hem moet bij de hydrostatische weging het 

 alcoholgehalte van het mengsel steeds veranderen ; verder dat 

 bij die bepaling mijn glazen kegel slechts een volumen had van 

 12,865 gr. (lees CC); dit laatste is waar voor de bepaling der 

 dichtheden van de mengsels van alcohol en water, maar niet bij 

 de bepaling van de dichtheid van den absoluten alcohol, waar 

 het vooral, zooals ik zeide, uit een wetenschappelijk oogpunt op 

 aankomt om die met groote naauwkeurigheid te bepalen ; hierbij 

 heb ik een glazen kegel gebruikt van ongeveer 54 CC, en 

 daarenboven heb ik eene bepaling gedaan in een gesloten kolfje, 

 waarin een thermometer was aangebragt, eenigszins op dezelfde 

 wijze als door mendelejeff is gedaan. De op beide wijzen met 

 denzelfden alcohol verkregen uitkomsten 0,79407 en 0,79428, 

 ofschoon weinig van elkander verschillende, toonen toch dat door 

 de hydrostatische weging eene geringere dichtheid is verkregen 

 dan door de weging in het gesloten kolfje, hetgeen niet het 

 geval moest zijn, indien gedurende het blootstaan aan de lucht 

 de alcohol water had opgenomen. 



Daar ik bij de mededeeling mijner proeven niet, zooals men- 

 delejeff doet, alle voorzorgs-maatregelen heb opgesomd, die ik 

 daarbij genomen heb, moet ik hier opmerken, dat de wijze waarop 



