( 296 ) 



door ons de hydrostatische weging is geschied, de kans tot ver- 

 andering der vloeistof al heel gering maakte, daar de tijd tusschen 

 het overgieten van den alcohol in het glas en het einde der we- 

 ging nimmer eene geheele minuut heeft bedragen. Men verkrijgt 

 dit op de volgende wijze : nadat men het glas eenige malen met 

 de vloeistof heeft uitgespoeld en daarna gevuld, doet men eene 

 voorloopige hydrostatische weging, waarbij het op 1 a 2 milli- 

 grammen nauwkeurigheid niet aankomt; terwijl de gewichten 

 op de balans blijven liggen, giet men het glas leeg en vult 

 het met nieuwen alcohol van dezelfde soort, en plaatst het glas 

 dan in de balans, die dan gesloten kan blijven, dewijl men 

 alleen met het milligrammen-ruitertje te werken heeft; wanneer 

 men eene goede balans heeft (zooals ik steeds eene van oert- 

 ling uit Berlijn heb gebruikt) die nimmer verkeerd uitslaat, 

 en men geene grootere nauwkeurigheid najaagt dan van een 

 half milligram, is de geheele weging binnen de minuut afge- 

 loopen. Onmiddellijk na de weging werd de thermometer op 

 nieuw afgelezen, en de bepaling alleen dan voor goed gehou- 

 den, indien de temperatuur 15° C aantoonde, waarop de vloei- 

 stof vóór de weging was gebracht. De nauwkeurigheid bij 

 het wegen bedroeg bij mijne proeven niet, zooals mende le je ff 

 opgeeft ± 0,001 maar do 0,0005 mgr. Hoe spoediger eene 

 weging van toestellen, wier oppervlakte, zooals regnault en stas 

 hebben aangetoond, door allerlei ons nog niet genoeg bekende 

 oorzaken, als electriciteit, condensatie van gassen, enz., gedu- 

 rig verandert, afloopt, des te grooter vertrouwen verdient zij 

 naar mijn oordeel; het bepalen van onderdeden van milligram- 

 men uit de slingeringen van de naald door middel van een 

 kijker, zooals door mende lejeff is geschied, geeft, mijns in- 

 ziens, eer onnauwkeurigheid dan nauwkeurigheid ; alleen kan 

 men daaraan eenige waarde hechten, indien, zooals door de 

 straks genoemde geleerden gedaan is, op de beide schalen der 

 balans toestellen met gelijke oppervlakte en van gelijksoortige 

 stof zijn geplaatst, op welke de ons onbekende invloeden gelij- 

 kelijk werken, hetgeen mendelejeff, die glazen toestellen met 

 koperen gewichten heeft gewogen, niet heeft in acht genomen. 

 Mendelejeff, die de temperatuur met eene nauwkeurigheid van 

 iöoo van een honderddeeligen graad zegt te bepalen, maakt na- 



