( 298 ) 



trauwens het is algemeen bekend dat bij zeer gevoelige ther- 

 mometers het O-punt niet constant blijft, nadat de thermometer 

 op hooge temperaturen is gebracht. 



Het O-punt werd op 25 Februari en 20 Maart 1870 nog 

 steeds op 24 gevonden ; de thermometer was gedurende dien 

 tijd niet aan eene hooge temperatuur blootgesteld geworden. 



Van een standaardthermometer van salleron te Parijs, even- 

 eens met willekeurige schaal, die reeds een tiental jaren in mijn 

 bezit was, werd op 29 December 1869 het O-punt gevonden 

 = 156,0 en het kookpunt bij 764, mm 8 en 2°,4 C = 714,0, 

 dus het ware 10 O-punt bij 760mm ^ 712,84; een uur latei- 

 werd het 0-punt gevonden = 153,0 ; waaruit de lengte van 

 iederen graad bepaald werd == 5,5984 en iedere verdeeling = 

 0°,178 C; de verandering van het 0-punt bedroeg dus 0,534 

 van een graad. Terwijl na dien tijd de thermometer niet weder 

 op eene hooge temperatuur was gebracht, werd het 0-punt op 

 25 Eebruari 1870 gevonden bij 154,5 en op 20 Maart daar- 

 aanvolgende bij 155,0. Is er meer noodig om te bewijzen dat 

 een glazen kwikthermometer geen instrument is, waarmede men 

 de zekerheid van één honderdste graad in de bepaling van tem- 

 peratuur verkrijgen kan? 



Na deze ondervinding zal het niemand verwonderen dat de 

 waarde, die ik aan bepalingen van halve honderdsten van een 

 graad hecht, niet groot kan zijn en dat ik bij de bepaling van 

 temperatuursverscl lillen mij tevreden blijf stellen bij de tiendens 

 van graden, en evenzeer bij de bepaling van halve milligrammen 

 bij de wegingen, waarbij ongelijksoortige stoffen, zoo als koperen 

 gewichten met glazen toestellen, worden vergeleken. 



Eindelijk zegt mende lejeff dat, indien men de uitzetting van 

 vloeistoffen bepaalt in een dilatometer, die geplaatst is in een 

 vat, waarin water bekoelt, de fout in de bepaling der tempera- 

 tuur 0°,5 C. bedragen kan; ik geef dit toe indien het volumen 

 van de te onderzoeken vloeistof zeer groot en het volumen van 

 het bekoelend water relatief gering is ; doch op de wijze waarop 

 mijne proeven gedaan zijn, namelijk in een glazen cilinder, die 

 meerdere kannen water bevatte, en waardoor, tot verkrijging 

 eener gelijkmatige temperatuur door het geheele vat, het water 

 door een luchtstroom in beweging werd gehouden, kan naar 



