( 305 ) 



kwestie, waarin, wat de uitkomsten betreft, de onderzoekingen van 

 Mendelejeff, naar mijn oordeel, geen nieuw licht hebben ver- 

 schaft ; zijne methode is stellig nauwkeuriger dan die zijner voor- 

 gangers; verschillen van eenige beteekenis zijn daardoor niet 

 aangetoond, terwijl wat aangaat de dichtheid van den absoluten 

 alcohol zijne cijfers, mijns inziens, reden geven om aan de zui- 

 verheid van zijnen absoluten alcohol te twijfelen. 



Wat de praktische zijde der kwestie betreft, komen wij tot 

 hetzelfde besluit; de door mendelejeff gedane proeven hebben 

 eene groote waarde, dewijl zij allen twijfel, zoo die nog ergens 

 mocht bestaan, wegnemen over de juistheid der basis, waarop de 

 alcoholometrie in de verschillende landen berust, die wij bo- 

 venal te danken hebben aan de onderzoekingen van gilpin in 

 de vorige eeuw, en later aan die van gay-lüssac, wier uitkom- 

 sten van elkander niet meer verschillen dan om db één tiende 

 maatprocent alcohol in de mengsels bij 15° C of 15°, 55 C. 

 (60° F.) waarbij de proeven genomen zijn, terwijl die verschillen 

 bij 0° C en 30° C. hoogstens twee tienden van een maatprocent 

 bedragen ; wij hebben hieromtrent volkomene zekerheid verkregen, 

 doordien, sedert dat mijne onderzoekingen zijn bekend gemaakt 

 (1860) en waarschijnlijk tengevolge daarvan, wij in het bezit 

 gekomen zijn van de officieelle cijfers, waarnaar gay-lüssac zijne 

 waarden voor zijne : Instruction pour Tusage de Talcoolomètre cen- 

 tésimal, heeft berekend; daarvan wist men toen alleen iets door 

 eenige door berzelius in de 2 de uitgave van zijn handboek 

 (1828) medegedeelde cijfers. Collardeau heeft namelijk in de 

 zitting van 18 November 186] aan de Fransche Academie me- 

 degedeeld de dichtheden van de mengsels van alcohol en water bij 

 15° C. (water bij 15° C. == 1) voor ieder maatprocent alcohol, 

 ontleend aan de officieelle tafel van gay-lüssac ; daar echter ber- 

 zelius, aan wien gay-lüssac stellig de genoemde cijfers heeft 

 medegedeeld, alleen spreekt van de mengsels van 30 tot 100 

 maatprocenten, blijft het nog steeds de vraag of gay-lüssac wel 

 proeven genomen heeft met slappere mengsels, en of de door 

 hem gebruikte cijfers onder de 30 maatprocenten niet uit de 

 proeven zijner voorgangers zijn overgenomen ; ook mendelejeff 



