( 307 ) 



andere onderzoekers en ook mei die v;m MBNDELEJBFP, die de 



nauwkeurigheid in de bepalingen veel verder heeft gedreven 

 dan wij het noodig hebben geacht, blijkt dat, bij de volkomen 

 overeenstemming in de meeste bepalingen, eenige weinige om 

 één tiende maatpercent verschillen, terwijl sleohls eens, namelijk 

 bij het mengsel van ongeveer 46 maatpercenten of 39 gewichte- 

 procenten alcohol, dat verschil twee tienden van een maatprocent 

 alcohol bedraagt. Grootere nauwkeurigheid wordt niet alleen 

 niet vereischt, maar zal ook, naar ik overtuigd ben, bij verdere 

 onderzoekingen niet worden verkregen. 



Ik gun volgaarne aan mendelejeff de zelfvoldoening dat zijne 

 bepalingen meer dan die van gay-lussac en de onzen met die 

 van gilpin overeenkomen (pag. 274), doch ik betwist hem het 

 recht om, zoo als hij aldaar doet, zijne getallen met die van 

 gilpin, drinkwater en gay-lussac te vergelijken, onder aanne- 

 ming dat de normaal-alcohol van gilpin, niet zoo als tralles 

 heeft berekend 89,2, maar 89,06 gewichtsprocenten absoluten 

 alcohol bevatte en dat de alcohol van gay-lussac 0,1 J en die 

 van drinkwater 0,047 gewichtsprocenten water bevatten, en dus 

 niet watervrij waren zoo als wij vroeger gezien hebben. 



Een geheel afdoend bewijs eindelijk voor mijne stelling dat 

 het najagen van die groote nauwkeurigheid in de bepaling der 

 dichtheden van mengsels van alcohol en water tot niets leidt, 

 geeft mendelejeff zelf op de laatste bladzijde zijner verhande- 

 ling, waar hij eene tabel geeft der dichtheden der mengsels met 

 5 tot 5 gewichtsprocenten bij 0°, 10°, 20° en 30° C, en daarop 

 laat volgen : *Uit deze onmiddelijk uit de waarnemingen afgeleide 

 //cijfers werd door interpolatie de volgende tabel berekend 11 , en 

 wat blijkt nu bij de vergelijking dezer twee tabellen? Dat de 

 verschillen tusschen de gevonden en berekende cijfers meermalen 

 meer dan 0,0001 bedragen, maar zelfs meer dan 0,0002, zoo 

 als bij het mengsel met 40 gew. percenten bij 20° C, waar 

 gevonden is 0,93511 en berekend 0,93536, een verschil in maat- 

 percenten van meer dan een tiende ; zelfs eens bedraagt dat ver- 

 schil meer dan 0,0003, namelijk bij het mengsel met 30 gew. 

 percenten bij 0° C, waar gevonden is 0,96540 en bij de bere- 

 kening 0,96508, bedragende een verschil van bijna drietiende 

 maatpercent ; het groote verschil bij 30 percent en 10' C, name- 



