( 19 ) 



DAiMiNE vervaardigd en door maupertuis naar het Noorden 

 mede genomen was, leed schipbreuk in de Bothnische golf en 

 roestte daardoor — beiden waren van gepolijst ijzer — ; de 

 commissie voor het Métrique stelsel vond aan deze toise duide- 

 lijk een klein stukje ter correctie aangebragt, waaromtrent zij 

 niet konde uitmaken of het voor, dan wel na de reis naar 

 Lapland er was aangehecht; hierdoor verloor dus deze tweede 

 toise hare authenticiteit, en naar aanleiding hiervan zeide bes- 

 sel "*) kortweg: dat deze tweede toise door schipbreuk verloren 

 was gegaan. 



Behalve deze twee bestond nog eene derde kopie, insgelijks 

 door langlois vervaardigd, die mairan bezigde bij zijne bepa- 

 ling der lengte van den secunde-slinger f). De commissie van 

 het Métrique stelsel had dus drie toisen tot hare dispositie, 

 die oorspronkelijk, natuurlijk binnen zekere grenzen van naauw- 

 keurigheid, aan elkander gelijk waren geweest. De toisen du 

 Pérou, du Nord et de Mairan. 



Sints den tijd van huygens heeft men zich dus meer dan eene 

 eeuw lang bezig gehouden met het denkbeeld om den secunde- 

 slinger als standaard voor lengte-maat in te voeren, en de lengte die 

 als standaardmaat tot ons gekomen is, is de maat van zes voet, de 

 toise, die, mogelijk ook wel op zijn aanraden en dat van picard §), 

 die met hem bij de oprigting lid der Eransche Academie was, 

 in 1668 op nieuw vastgesteld, aan het Chatelet werd vastge- 

 klonken en waarvan de drie genoemde toisen kopieën zijn. 



2. Hoe kort ook, men heeft in het gezegde een beknopt over- 

 zigt van den ontwikkelingsgang der vaststelling van de lengte- 

 maat. Picard ijverde met huygens reeds voor de lengte van 

 den secunde-slinger als natuurmaat. Verlangt men nog meer 

 omtrent die toisen te weten, die zulk eene groote rol gespeeld 

 hebben, dan vindt men dit in de verhandeling van de la con- 

 damine van 175S: Remarques sur la Toise étalon du Chate- 

 let **), Dezelfde geleerde spreekt ook nog op eene andere plaats 



*) Darstellung der Untersuchungen und Maassregeln, welche durch die Einheit 

 des Preussischen Langenmaasses veranlasst worden sind. Berlin, 1839. p. 6. 

 f) Base du système métrique. III. p. 406. 

 §) Mémoires de V Académie. Tom. VI. p. 432. 

 **) Mémoires de V Académie. 1772. Part. II. p. 482. 



2* 



