( 31 ) 



Pérou, die bij al de slingermetingen gediend had. De ge- 

 middelde fout van elke der 24 eerste metingen is ± 0.00055 

 lijn en die der latere 48 is ± 000244 lijn. De gemiddelde 



fouten van de eind-resultaten zijn respectivelijk -— . 



en — ë7rn7T7~n ^ er g enee l e lengte. Het is wel niet uit te 



maken, hoe die verschillende uitkomst voor de lengte van den 

 étalon is geboren; maar zij werpt niettemin eene geduchte 

 schaduw op de waarde van alle standaard-maten, in zooverre 

 zij hare voortdurende onveranderlijkheid twijfelachtig maakt. 



Baeyer *) heeft aan de meetstaven die bessel in 1834 

 voor de graadmeting in Oost-Pruissen bezigde bevonden, dat de 

 coëfficiënten van dilatatie van die stangen van ijzer en zink in 

 20 jaren zeer sterk verminderd waren. Bij de vergelijkingen dezer 

 stangen met bessel's toise in de normaal-temperatuur van 16°. 2 5 

 C. vond hij de verschillen zóó klein, dat zij vielen binnen 

 de grenzen der middelbare fouten, weshalve hij besluit, dat de 

 lengten der staven bij die normaal-temperatuur onveranderd 

 gebleven waren. Ik zal wel niet behoeven te zeggen, hoe 

 toevallig het zoude zijn, dat juist onder alle duizenden moge- 

 lijke temperaturen, de staven bij die normaal-temperatuur on- 

 veranderd hare lengten zouden hebben behouden, Tk zoude dus 

 liever zeggen dat baeyer's metingen bewijzen, dat de lengten 

 van ijzeren en zinken staven aan verandering onderhevig zijn 

 en dat ook evenzoo de uitzettingen (liever dan de uitzettings- 

 coëfficiënten) veranderen. Baeyer vermeldt de mogelijke verkla- 

 ringen van het verschijnsel, die door plateau aan de hand zijn 

 gedaan, en besluit even goed als ik uit zijne metingen tot de 

 veranderlijkheid der lengte van maatstaven in het algemeen. Hij 

 geeft twee middelen aan de hand om de lengte der maatstaven 

 na eenigen tijd te verifiëeren : vooreerst het hermeten van vroeger 

 gemeten bases van geodetische operatiën en ten tweeden herhaalde 

 bepaling van de lengte van den secunde-slinger op dezelfde wijze 

 als die vroeger met behulp van denzelfden maatstaf heeft plaats 



*) General- Bericht Über die mittel-Europaische Gradmessung für das Jahr 

 1866. p. 34. 



