( 32 ) 



gehad ; tot verduidelijking wil ik hier bijvoegen : op dezelfde plaats, 

 naar dezelfde methode, onder dezelfde omstandigheden, met den- 

 zelfden toestel en kan het zijn door denzelfden waarnemer. 



De algemeene vergadering van de graadmeting in *) 1867 

 heeft de quaestie over de veranderlijkheid der meetstaven blijk- 

 baar ook uit het algemeene oogpunt opgevat. 



De zinken Toise f)> waarvan baeyer spreekt, schijnt ook 

 wel degelijk in het tijdsverloop van 1852 tot 1866 te zijn 

 ingekrompen. 



Wij hebben nog een uitstekend middel om over de bij com- 

 paratie van lengtematen tegenwoordig bereikbare naauwkeu- 

 righeid te oordeelen. James §) had bij de vergelijking met 

 onderscheidene standaards ook de kopieën !N°. 10 **) en N°. 11 

 van de BESSEi/sche Toise du Pérou bij de hand. Bij de normaal- 

 temperatuur 16.25 C. waren deze Toisen, door baumann ver- 

 vaardigd, naar de vergelijkingen van baeyer, luidens hare certi- 

 ficaten : 

 de Pruissische JNT°. 10 == Königsberger Toise —0.00019 P. L. 



de Belgische N°. 11 « — 0.000202 » // 



dus N°. 10 — N°. 11 = 0.000012 P. L. 



Volgens de door james gegeven vergelijkingen, komen wij 

 tot eene uitkomst, die hiervan maar zeer weinig afwijkt. Bij 

 dezelfde normaal-temperatuur zoude volgens de bepalingen van 

 clarke, die eigenlijk onder james de metingen uitvoerde, 

 N°. 10 zijn «= 863.99917 P. L. 

 en N°. 11 // = 863.99893 // // 

 dus N°. 10 — N°. 11 = 0.00024 P. L.; hierbij is voor de 

 Toise van 864 P. L. aangenomen die welke overeenstemt met 

 de standaard-waarde van de Yard; maar dit doet niets ter 

 zake, daar het alleen om het verschil van N°. 10 en N°. 11 

 te doen is. De eerste vergelijkingen van baeyer zijn van het 

 jaar 1852; die van clarke voor N°. 10 van 1863 en voor 

 N°. 11 van 1864. Beide deze Toisen zijn van niet gehard ge- 



*) General- Bericht für 1867. p. ÏJA et seqq. 



t) General- Bericht für 1866. p. 40. 



§) (Jomparisons of the standards oj length, ete. Londen 1866. p. 14 en 284, 



**) Zie den oorsprong dezer kopie General-Bericht für 1866. p. 39. 



