( 86 ) 



voeligheid der zenuw in de anelectrotonische streek, krachtens 

 welke de spontane prikkels in de zenuw de // SouweUe" over- 

 schrijden, waarbij zij golven naar de spier uitzenden. En vragen 

 wij nu, of bij het licht dezer kennis het door pflüger ontdekte 

 feit bewijskracht heeft, dan hebben wij ons slechts te herinneren, 

 dat de veranderde gevoeligheid in de streek der electroden, in 

 verband met het zoogenoemde // Zuckungsgesetz ,, 5 reeds uitgang 

 en grondslag was zijner hypothese, om in te zien, dat met het 

 bedoelde feit althans geen argument van een nieuwe orde ge- 

 vonden was. Meer afdoende, en geldig voor de geheele hypo- 

 these, is de bewijsvoering van v. bezold *), waar hij aantoont, 

 dat de tijd, die er van 't moment van sluiting of opening tot 

 het begin der contractie verloopt, geheel in overeenstemming is 

 met den grooteren of kleineren afstand der spier van de plaats, 

 waarvan, naar pflüger's hypothese, in de onderscheidene ge- 

 vallen de golf moest uitgaan. Pflüger zelf moge tot die proeven 

 het denkbeeld hebben aangegeven, de uitvoering, die over menig 

 punt nog nader licht verspreidde, getuigt van de meesterhand, 

 die het volbracht. Pflüger's leer wordt door dit onderzoek waar- 

 diglijk bekroond. In één punt schijnt v. bezold gedwaald te 

 hebben. Hij meende, dat ook in het katelectrotonisch gebied, in 

 weerwil der verhoogde prikkelbaarheid, de geleiding verlangzaamd 

 werd: rutherford vond, dat de geleiding hier versneld wezen 

 kan, mits de polariseerende stroom niet te sterk zij. 



Gelden nu de wetten, door pflüger uit de verschijnselen van 

 motorische kikvorschzenuwen afgeleid, ook voor andere zenuwen ? 

 Gelden ze ook voor warmbloedige dieren? 



In 1860 verscheen pflüger's Programma: de sense electrico. 

 Daarin behandelt hij den invloed van galvanische stroomen op 

 de gevoels- en zintuigzenuwen Later, in 1865 f), vond hij in 

 de niet voldoende aandacht, zijn in het latijn geschreven pro- 

 gramma geschonken, aanleiding, om den inhoud daarvan, hier 

 en daar gewijzigd en uitgebreid, in het Duitsch te herhalen. 

 Uit die geschriften nu blijkt, dat op de gevoelszenuwen voor 



*) TJnlersuchungen über die electrische Erregung der Nerven und Muskeln, 

 Leipzig, 1861. 

 f) Pflüger, Uniersuchungen aus demphysiol. Laboratorium in Bonn. 1865, S. 144. 



