( 88 ) 



ondanks zijne gebrekkige methode, tot resultaten,, die hem van 

 een // Hemmungsgesetz", analoog aan het // Zuckungsgesetz", de- 

 den spreken. 



Van eene andere zijde nog zou, bij een uitbreiding van de 

 toepasselijkheid der wet, haar tevens een nieuwe en kracht volle 

 steun geworden. Men weet, namelijk, hoe engelmann en bouvin *) 

 aantoonden, dat de ureter zich in het algemeen verhoudt als een 

 enkele colossale spiervezel, en hoe engelmann aan alle scepti- 

 cisme paal en perk stelde, door, in deze spier vooral, met de 

 eenvoudigste hulpmiddelen rechtstreeks aanschouwelijk te maken, 

 wat pflüger's genie door gelukkige combinatie en stoute ge- 

 volgtrekking uit de meest delicate proeven had afgeleid. Ook 

 strenger nog dan op de zenuwen kwam de wet uit de proeven 

 op den ureter te voorschijn. Immers buiten en behalve de con- 

 tractie bij opening en sluiting, kende pflüger aan den constan- 

 ten stroom, als zoodanig, eene zichtbare werking toe. Bij proeven 

 op den ureter nu zag engelmann f) bij sluiting een golf uitgaan 

 van de kathode, bij opening van de anode ; maar, zoolang de stroom 

 in onveranderde sterkte doorging, werd nooit een golf gezien. 

 Zou in dit opzicht de zenuw zich anders verhouden als de spier? 

 Engelmann zag, ook bij het volgen der de door pflüger voor- 

 geschreven wijze van prikkeling, onder bepaalde omstandigheden, 

 alle werking op de met de zenuw verbonden spier ontbreken. En 

 die omstandigheden waren juist de volkomen normale. Alleen na 

 temperatuursverandering en bij een begin van uitdroogen, waar- 

 door de zenuw tot het spontane uitzenden van golven uit ver- 

 schillende punten wordt voorbeschikt, geeft de constante stroom, 

 gedurende zijn bestaan in onveranderde sterkte, een zichtbare 

 werking, die engelmann verklaart uit de verhoogde gevoeligheid, 

 welker invloed de spontane prikkels hier en daar de grens voor 

 het uitzenden van golven doet overschrijden. De geheel versche 

 zenuw daarentegen antwoordt alléén op sluiting en opening van 

 den stroom. Zelfs bij rhythmische schommelingen zag engelmann 



*) Onderzoekingen gedaan in het pJiysiol. laboratorium der Utrechtsche Hoo- 

 geschool D. II, blz. 319. 



f) Onderzoekingen. D. III, bl. 230. 



