( 1»7 ) 



moeten geven, die het kiezelzuurgehalte iets geringer aangeven 

 dan werkelijk gevonden is, en wel om de eenvoudige reden, dat 

 bij gesmolten silicaten het silicaat, dat als hoofdbestanddeel aan- 

 wezig is, zeer ligt met kleinere hoeveelheden van een meer zuur 

 silicaat vermengd kan zijn. Dientengevolge merkt men in het 

 vergelijkend overzigt der berekende en gevonden zamenstelling op, 

 dat het gevonden kiezelzuurgehalte iets hooger, daarentegen de 

 gevonden hoeveelheid der bases iets kleiner is dan de berekende. 



De boven medegedeelde formulen met elkaar vergelijkende, 

 vindt men dat het minst zure (of meest basische) silicaat N°. 3 

 is, dan volgt N°. 4, daarop de in basiciteit gelijkstaande N os 1 

 en 6, dan het zuurdere N°. 5 en eindelijk het meest zure N°. 2. 



De N os 1 en 6 zijn eigenlijk hetzelfde silicaat, dat is waarin 

 de gezamenlijke metalen dezelfde waarde hebben ten opzigte 

 van het silicium en de zuurstof, en verschillen slechts door eene 

 andere verhouding der metalen onderling. Juist daardoor kun- 

 nen zij belangrijk zijn ter oplossing der vraag, welke physische 

 veranderingen voortgebragt worden bij dezelfde chemische con- 

 stitutie, door vervanging van een metalliek bestanddeel door een 

 ander metalliek bestanddeel. 



Als algemeene uitkomst van bovenstaand onderzoek meen ik 

 te mogen aannemen, dat de geanalyseerde monsters optisch glas 

 niet behoeven beschouwd te worden als mengsels van in ver- 

 schillende verhoudingen zamengesmolten silicaten, maar dat zij 

 vrij naauw keurig de zamenstelling bezitten van bepaalde silicaten. 

 Slechts twee dier monsters zijn hetzelfde silicaat, maar met 

 verschil in den aard der metalen, daar N°. 1 weinig loodoxyde 

 bevat, tamelijk veel kalk en vee] kali, terwijl N°. 6, veel lood- 

 oxyde in plaats van den kalk en van een gedeelte van het kali 

 inhoudt. Overigens zijn al de monsters anhydrosilicaten of zoo- 

 genoemde zure silicaten, ofschoon in verschillende mate. 



Wanneer men bedenkt, dat er mineraal-species, en wel goed 

 gekristalliseerde gevonden worden, in welke het aantal atomen 

 silicium even hoog of hooger moet worden aangenomen, b. v. 

 in veldspaat 6 atomen, dan wordt men eenigsins verrast door 

 de eenvoudige formulen, door welke deze glassoorten worden 

 voorgesteld. 



