( 888 ) 



tot de temperaturen als abscissen. Slechts enkele waarnemingen 

 bij weinig verscl lillende temperaturen hebben invloed gehad op 

 de plaats dier punten, een invloed, waarvan het bedrag wegens 

 het willekeurige, dat eene uit de hand getrokkene kromme lijn 

 bezit, niet juist is te bepalen. Eene vergelijking van de uit- 

 komsten der waarneming bij elke temperatuur met de spanning, 

 welke volgens de formule van regnault bij die temperatuur 

 moet plaats vinden, ware om die reden zeer wenschelijk. De 

 verhandeling van regnault geeft daaromtrent echter weinig 

 licht. De lezer wordt verwezen naar een der platen (planche VIII) 

 waarop de kromme lijn, welke door de formule wordt voorge- 

 steld, is afgebeeld en waarop de punten, welke de gegevens der 

 waarnemingen opleveren, werden aangeteekend met behulp van 

 een micrometrischen toestel, die veroorloofde bij deze plaatsbe- 

 paling eene nauwkeurigheid van meer dan i / l millim. te berei- 

 ken. Om te beoordeelen, of de waarnemingspunten met voldoende 

 nauwkeurigheid zich bij de kromme lijn aansluiten, wordt dus 

 een buitengewoon scherp onderzoek van plaat VIII vercischt, 

 dat dan nog niet eens volledig is, want slechts ongeveer een 

 derde der waarnemingen is op de plaat voorgesteld. 



Regnault merkt zelf omtrent de overeenstemming van waar- 

 neming en berekening het volgende aan (p 580): 



// Si Ton fait passer une courbe par tous les points obtenus 

 dans une méme série d'expériences, on reconnaït, a sa continuite 

 parfaite, que les erreurs acciden telles des observations ne peu- 

 vent être qu'extrêmement petites. Mais si 1'on exécute la méme 

 construction sur les diverses séries <£ exfjériences qui ont été 

 faites dans la mem e région de température, on remarque que 

 ces courbes se superposent rarement d'une maniere absolue : Ie 

 plus souvent elles sont séparées sensiblement, quoique toujours 

 d'une quantité extrêmement petite. Cette circonstance annonce 

 Fexistence de très-petites erreurs constantes, qu'il est impossible 

 d'éviter complètement, parce qu'elles sont produites par les va- 

 riations des points fixes des thermomètres et ces variations sur- 

 viennent pendant Ie cours même des expériences/' 



De natuurkundigen, die andere formulen voor de spanning 

 van waterdamp voorstelden, hebben zich meestal vergenoegd 

 met de overeenstemming aan te toon en tusschen hunne formule 



