OVER DE OLIVIN UIT DE PALLASIJZERMASSA. 



DOOK 



E. H. VON BAUMHAUER. 



Voorgedragen in de Gewone Vergadering van 25 Febr. 1871. 



Bij de analyse van de meteoorsteenen, die tot de klasse der 

 zoogenoemde Chondriten behooren, wordt hetgeen van den steen 

 in zoutzuur oplosbaar is, nadat het nikkelijzer door den mag- 

 neet is uitgetrokken, voor olivin, een monosilikaat van ijzer- 



oxydul en magnesia -p^ l SiO 2 gehouden ; de analysen toonen 



echter daarin steeds kleine hoeveelheden aluinaarde, kalk, man- 

 gaanoxydul, nikkeloxydul, alsmede ook sporen van alkaliën aan ; 

 algemeen houdt men het er voor dat deze stoffen, met uitzon- 

 dering van het nikkeloxydul, wiens aanwezigheid men aan de 

 onvolkomen scheiding van het nikkelijzer door den magneet 

 toeschrijft, behooren tot het silikaat of de silikaten, die in zout- 

 zuur onoplosbaar zijn, doch door de inwerking van het sterk 

 zoutzuur, vooral bij verwarming, eenigszins worden ontleed. De 

 omstandigheid echter dat in meerdere tellurische olivinen nikkel- 

 oxydul is gevonden, zoo als door rammelsberg tot 2,35 pCt. 

 in olivin uit basalt van Petschau in Bohemen, door genth in 

 olivin uit de Thjorsalava van de Hekla, door sartorius von 

 waltershausen in gekristalliseerde olivin uit de Fiumara van 

 Mascali bij de Aetna en door vele anderen in olivin van andere 

 lokaliteiten, gaf mij aanleiding tot een scherp onderzoek naar de 

 al of niet aanwezigheid van nikkeloxydul in kosmische olivinen, 

 en wel bepaaldelijk in een Oost-Indischen steen, van welken ik 

 over eene ruimere hoeveelheid kon beschikken. Zoo als ik in de 

 vorige vergadering der Natuurkundige Afdeeling mededeelde, 

 bezitten wij in het door rammelsberg aangegeven sublimaat een 

 uitmuntend middel om het metallisch nikkelijzer van de silika- 

 ten te scheiden. Doch het sublimaat lost niet op dat gedeelte 

 van het nikkelijzer, hetwelk door oxydatie in ijzeroxyd en ijzer- 

 oxydhydraat en in nikkeloxydul is omgezet; zoo als ik toen 

 mededeelde moet het poeder, nadat het met sublimaat is be- 

 handeld, na droging, zacht worden gegloeid in een stroom van 



