( 35 ) 



dus volgt 



2 | 1^/ T \dtj Xdij ^ cW \ 



'\ 2 ^r ) _ m tf_ / dr \ f» dM 

 f / %*» ) '" 2 dt \ r dt l == 4 d**' 



2 



dat is 



m ,2 _ , 



2 v - 1 <-jr + iRr > w 



zijnde de volledige viriaalvergelijking. 



12. Bij stationaire beweging van een stelsel zal, zooals 

 wij in n°. 1 opmerkten, en dit geldt ook voor de stationaire 



,72 ~« -8 



beweging van een enkel stoffelijk punt, de term J- 

 verdwijnen, zoodat de vergelijking (23) overgaat in 



dt* 



m 



~v* = iRr (24) 



de gemiddelde levende kracht van het deeltje is gelijk aan 

 zijne gemiddelde viriaal, welke ook de oorsprong van coördi- 

 naten zij, ten opzichte waarvan r gerekend is. 



Dit laatste wordt na het boven behandelde verklaarbaar ; 

 daar toch de gemiddelde waarde van P", het viriaalverschil, 

 nul is, blijkt het, dat de gemiddelde virialen ten opzichte 

 van het veranderlijk krommingsmiddenpunt en van eenig 

 willekeurig aangenomen punt O dezelfde waarden hebben; 

 m. a. w. de gemiddelde der virialen ten opzichte van het 

 punt O is onafhankelijk van de plaats van dit punt, dus 

 voor alle punten van het vlak dezelfde en steeds gelijk de 

 gemiddelde der virialen ten opzichte der verschillende krom- 

 mingsmiddenpunten van de baan, die het bewegende deeltje 

 doorloopt. 



Dit is dan de eigenlijke beteekenis der vergelijking (24) 

 en hetzelfde geldt voor een stelsel punten bij stationaire be- 

 weging, waardoor dan het vruchtbare theorema van Clausius, 

 »de gemiddelde levende kracht is gelijk aan de gemiddelde 

 » viriaal" op eigenaardige wijze te voorschijn treedt. 



3* 



