(49 ) 



11 uur, een vijftiental spitse punten, die toe te schrijven 

 zijn aan luchtgolven, welke op den régulateur der gasfabriek 

 eene drukking uitoefenden, waardoor de drukking niet alleen 

 in den régulateur zelf, maar ook in den daarmede verbonden 

 indicateur, verhoogd werd. 



De grootste schommelingen hadden plaats den 27 sten des 

 morgens te 5 u. 43 m., 6 u- 57 m., 10 u. 15 m. en 11 u. 5 m. 

 Batavia-tijd, en van deze is de derde storing, namelijk die 

 van 10 u. 15 m., verreweg de grootste van alle. 



Ofschoon deze storing zich in de drukking-aanwijzing zeer 

 scherp en plotseling voordoet, had de beweging volstrekt niet 

 als een schok of stoot plaats, maar zeer geleidelijk. In de 

 figuur is te herkennen, dat de periode van de grootste sto- 

 ring ongeveer 1 / 4 uur bedroeg: het potlood steeg gedurende 7 of 

 8 minuten en daalde daarna ongeveer even lang. De drukking 

 werd van ± 15 millimeters waterdruk te 10 uur verhoogd 

 tot 80 millimeters, gevende een verschil van 65 millimeters 



65 

 waterdruk, gelijkstaande met — =: 5 millimeters kwikdruk. 



1 ö 



Aan boord van het NederL Stoomschip Prinses Wilhel- 

 mina, kommandant Visman, liggende in de buitenhaven van 

 Tandjoeng Priok, gingen tusschen 9 en 12 uur des morgens 

 van dien dag een kwik- en twee aneroïdebarometers tusschen 

 750 en 762 millimeters in korte tusschenpoozen op en neer. 

 Nemen wij aan dat de rijzing en daling boven en beneden den 

 oorspronkelijken stand gelijk waren, wat waarschijnlijk niet 

 geheel het geval geweest is, dan zou de vermeerdering in 

 luchtdruk 6 millimeter hebben bedragen. 



Dit cijfer komt zeer nabij het bovenstaande, hetwelk wij 

 uit de aanwijzing van den indicateur vonden. De luchtgolf 

 werkte hier even alsof men op het deksel van den régula- 

 teur gewichten plaatste, om de drukking te vergrooten, met 

 dit onderscheid, dat die vermeerdering dan plotseling gebeurt, 

 door de luchtgolf echter meer geleidelijk geschiedde. Ik meen 

 dus te mogen aannemen, dat de rijzing van den indicateur 

 tevens eene maat voor de grootte van de vermeerdering der 

 luchtdrukking aangeeft, en dat dus, die vermeerdering te Batavia 



VERSL. EN MEDED. AED. NATUURK. 3de REEKS. DEEL I. 4 



