( 55 ) 



De periode der verschillende golven van de l ste storing 

 bedroeg gemiddeld l 1 ^ minuut op de tijdschaal, overeen- 

 komende met eene lengte van 140.000 meters. Daar, bij de 

 voortbeweging, de golven in amplitude afnemen, gestrekter 

 worden, versmelten verscheidene' golven en golfjes in de 

 teekening als het ware tot ééne golf van zeer lange periode. 

 Hieraan moet worden toegeschreven, dat de golven in som- 

 mige barogrammen van Europa schijnbaar eene periode van 

 1 uur, dus eene lengte van meer dan 1 millioen meters 

 hebben. 



Voor de berekening van de snelheid dezer luchtgolven zijn 

 teekeningen van ten minste de grootte der Sydney'sche baro- 

 grammen noodig. Eene fout in de tijdsbepaling van het 

 maximum der l ste storing van slechts 2 minuten, geeft reeds 

 eene fout in de snelheid van 4 mijlen per uur. Voor de 

 3 volgende storingen echter is eene fout van 2 minuten van 

 weinig belang, omdat het tijdsverloop hier veel grooter is 

 en de betrekkelijke fout dus geringer wordt. 



Ik neem de vrijheid hier nog eenige opmerkingen te laten 

 volgen over de geweldige zeegolven, die tijdens de eruptie 

 zijn ontstaan. 



Er zijn verscheidene golven op de kusten van Straat Soenda 

 waargenomen; hoofdzakelijk drie, namelijk den 26 sten des 

 avonds tusschen 5 1 / 2 en 6 uur, den 27 steu des morgens te 

 öVg uur, en na 10 uur. De laatste was verreweg de hoogste 

 van de drie. 



De twee eerste golven zijn waarschijnlijk veroorzaakt door 

 het vallen van groote hoeveelheden stoffen in zee, uitge- 

 worpen bij de eruptie's van Zondagavond 5 u. 5 m. en 

 Maandagmorgen 5 u. 28 m, Krakatau-tijd. 



De laatste golf kan niet toegeschreven worden aan de 

 explosie van 10 uur, omdat het ontstaan van de golf vol- 

 gens verschillende waarnemingen, en volgens de peilschaal- 

 aanwijzingen te Tandjoeng Priok bij Batavia, vroeger moet 

 plaats gehad hebben. 



Uit de tijden van aankomst der groote golf te Tandjoeng 



